شرکت خودروسازی سایپا، یکی از دو قطب اصلی صنعت خودرو ایران، این روزها در مرکز توجهات و گمانه زنیهای فراوانی قرار گرفته است. آینده این غول خودروسازی با دو سناریوی کاملا متفاوت و پر از ابهام گره خورده است. از یک سو، شرکت خصوصی و باسابقه کرمان موتور با ارائه برنامهای جامع و بلند پروازانه، آمادگی خود را برای به دست گرفتن مدیریت سایپا و ایجاد تحولی بنیادین در این شرکت اعلام کرده و از سوی دیگر، زمزمههایی از احتمال ورود هلدینگ دات وان و بابک زنجانی، چهره جنجالی و پرحاشیه اقتصاد ایران، به این صنعت و حتی به سایپا به گوش میرسد. حضور شرکتهای مختلف برای تصاحب مدیریت جدید سایپا و این دو مسیر پیش رو،سامان فیروزی، مدیر عامل کرمان موتور را بر آن داشت تا بی پرده بگوید در خصوص عرضه ۴۲ درصد سهام سایپا با پشتوانه صنعت آمده ایم، نه صحنه، وی در جدیدترین مصاحبه خود از برنامههای بزرگ کرمان موتوردر صورت تصاحب مدیریت سایپا خبر داد که نه تنها سرنوشت سایپا، بلکه بخش مهمی از آینده صنعت خودرو و اقتصاد کشور را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد .
سرنوشت سایپا با کرمان موتور
.jpg)
سامان فیروزی، مدیر عامل شرکت کرمان موتور، با اشاره به تجربه بیش از ۳۰ ساله این شرکت در صنعت خودروی کشور و سابقه همکاری با سه خودروساز مطرح بین المللی یعنی جنرال موتورز، فولکس واگن و هیوندای، از آمادگی کامل کرمان موتور برای در اختیار گرفتن سهام مدیریتی سایپا خبر داده است. وی در اظهارات و نامهمنتشر شده جدید خود اعلام کرده که کرمان موتور برنامهای جامع و پنج ساله را تدوین نموده که در صورت اجرا، نه تنها منجر به شکل گیری بزرگترین گروه خودروسازی کشور خواهد شد، بلکه این گروه جدید را به جمع ۱۰ خودروساز برتر جهان نیز خواهد رساند.
مدیر عامل شرکت کرمان موتور در بخشی از اظهارات خود، با انتقاد از برخی شعارهای سطحی و تبلیغاتی که بدون آگاهی عمیق از پیچیدگیهای صنعت خودرو مطرح میشوند، تاکید کرده است که اینگونه رویکردها، که بیشتر با هدف ایجاد ویترینی تجاری تحت عنوان تولید ارائه میشوند، در عمل میتوانند منجر به حذف هزاران شغل و نابودی زنجیره تامین خودروسازی کشور شوند. به گفته او، صنعت خودرو ایران با وجود سابقه ۶۰ ساله، از رقبای جوانتر جهانی خود عقب مانده و اکنون زمان آن فرا رسیده که با برنامهریزی واقع گرایانه و کارشناسی شده، این عقبماندگی جبران شود.
برنامه جامع کرمانیها برای سایپا
.jpg)
کرمان موتور با ارائه یک برنامه راهبردی ششگانه، چشمانداز خود را برای تحول و مدیریت آینده سایپا ترسیم کرده است. اولین و شاید بلند پروازانهترین بخش این برنامه، افزایش تولید سالانه به یک میلیون دستگاه خودرو است. این هدف قرار است با ادغام هوشمندانه ظرفیتهای تولیدی موجود در کرمان موتور و سایپا، شامل خطوط پرس، بدنه سازی، تولید موتور و گیربکس، رنگ و مونتاژ و بدون نیاز به سرمایهگذاری جدید برای ایجاد ظرفیت اولیه، محقق شود. دستیابی به این تیراژ بالا نه تنها به استفاده بهینه از امکانات موجود کمک میکند، بلکه میتواند منجر به کاهش قابل توجه هزینه تمامشده تولید، و در نتیجه، کاهش قیمت نهایی خودرو برای مصرف کننده و امکان عرضه گستردهتر محصولات در بازار شود. در کنار این افزایش مقیاس، برنامه کرمان موتور بر کاهش هزینههای لجستیکی و تعمیق بومی سازی تولید نیز تاکید دارد. با بهرهگیری از صرفه جوییهای ناشی از مقیاس و توزیع مناسب خطوط تولید در سایتهای مختلف دو شرکت، هزینههای حمل و نقل و زنجیره تامین، بهینه سازی خواهد شد. همزمان، فرآیند بومیسازی و تولید قطعات داخلی با سرعت و جدیت بیشتری دنبال میشود که نتیجه مستقیم آن، ایجاد اشتغال پایدار در کشور و کاهش وابستگی ارزی صنعت خودرو خواهد بود.
.jpg)
در راستای نوسازی و افزایش رقابت پذیری محصولات، کرمان موتور برنامه گستردهای برای توسعه فناوری و عرضه مدلهای جدید توسط سایپا پیش بینی کرده است. طبق این برنامه، سایپا قادر خواهد بود از سال دوم پس از واگذاری، سالانه سه مدل خودروی کاملا جدید را با قابلیت رقابت در بازارهای صادراتی به سبد محصولات خود اضافه کند و این روند تا سال پنجم ادامه خواهد یافت. ورود فناوریهای نوین و بهره گیری از طراحیهای به روزتر و جذابتر، به معنای عرضه خودروهایی ایمن، زیباتر و با مصرف سوخت بهینه خواهد بود که نه تنها نیاز بازار داخلی را تامین میکند، بلکه پتانسیل بالایی برای حضور در بازارهای صادراتی و موجب ارزآوری برای کشور خواهد شد. تحقق این هدف مهم، نیازمند سرمایه گذاری قابل توجهی است و به همین منظور، برنامه سرمایه گذاری یک میلیارد دلاری طی پنج سال آینده در نظر گرفته شده است. این سرمایه عظیم قرار است از طریق بازار سرمایه، آورده سهامداران و سود انباشته گروه تامین شده و به طور مستقیم در بخش توسعه فناوریهای نوین و نوسازی خطوط اصلی تولید هزینه شود. این سرمایه گذاریها به ارتقا کیفیت تولید، ارایه محصولات جدیدتر و رقابتی در سطح جهانی و در نهایت، منجر به فراهم شدن حضور پررنگتر در بازارهای بینالمللی خواهد شد.البته هیچیک از این اهداف بدون اصلاحات ساختاری و مدیریتی و تضمین سودآوری پایدار قابل دستیابی نیست.
برنامه کلیدی کرمان موتور برای مدیریت آینده سایپا، اصلاح ساختار مدیریتی و سازمانی با هدف ایجاد ثبات مدیریتی و چابک سازی سازمان است. این امر شامل حذف و انحلال شرکتهای تابعه زاید و نامرتبط با فعالیت اصلی صنعت خودرو، مولدسازی داراییهای غیرمولد و تزریق منابع مالی حاصل از این اقدامات به چرخه تولید و افزایش نقدینگی شرکت خواهد بود. این پاکسازی و بهینهسازی ساختاری، به افزایش شفافیت، سرعت در تصمیم گیریها و ایجاد سازمانی پاسخگوتر منجر خواهد شد که به نفع مصرف کننده نهایی و کل زنجیره ارزش صنعت خودرو خواهد بود. تمامی این برنامهها در نهایت به سمت تضمین سودآوری پایدار گروه خودروسازی جدید هدایت میشوند. این سودآوری از طریق مدیریت بهینه و متنوع سبد محصولات، کاهش مستمر هزینههای سربار و لجستیکی، دستیابی به تیراژ تولید اقتصادی و ارتقا بهره وری در تمامی سطوح عملیاتی تضمین خواهد شد. سودآوری یک خودروساز بزرگ، نه تنها به معنای بازگشت سرمایه سهام داران، بلکه تضمین کننده تداوم تولید، حفظ و حتی افزایش فرصتهای شغلی و بهبود مزایای رفاهی برای هزاران کارگر و متخصص شاغل در این صنعت خواهد بود.
آیا کرمانموتور میتواند ناجی سایپا باشد؟
برنامه ارائهشده از سوی کرمانموتور جاهطلبانه و در عین حال ساختارمند است. در شرایطی که صنعت خودروی ایران با چالشهایی چون زیان انباشته، بهرهوری پایین و رقابتپذیری ضعیف روبهروست، ورود یک بخش خصوصی باسابقه با چشمانداز مشخص، میتواند نویددهنده تحولی واقعی باشد.ادغام ظرفیتهای کرمانموتور و سایپا، اگر با حمایت دولت و رفع موانع ساختاری همراه شود، امکان جهش تولید، افزایش صادرات، کاهش قیمت تمامشده و جذب سرمایه خارجی را بههمراه دارد. اما تحقق این اهداف در گرو چند عامل کلیدی است:
-
اراده سیاسی و حمایت عملی دولت برای واگذاری واقعی مدیریت
-
حفظ استقلال مدیریتی و جلوگیری از دخالتهای بیرونی
-
شفافسازی روابط مالی و سازمانی سایپا
-
اصلاح زیرساختها و تقویت زنجیره تأمین داخلی
از سوی دیگر،اقدام کرمانموتور به فروش سهام خود در صورت عدم تصمیمگیری دولت، میتواند بهعنوان یک ابزار راهبردی برای تسریع در فرآیند خصوصیسازی تعبیر شود.چنانچه این نقشهراه بهدرستی اجرا شود، میتواند سایپا را از یک بنگاه دولتی نیمهفعال به بازیگری مدرن در بازار خودروی منطقهای تبدیل کند. در غیر این صورت، فرصتی دیگر برای تحول واقعی از دست خواهد رفت. این برنامهراهبردی نتیجه بیش از یک سال مطالعه و بررسی تخصصی کارشناسان کرمانموتور بوده و اجرای آن با توجه به وضعیت کنونی سایپا و شرایط کشور، نیازمند ارادهای قوی و تصمیمگیریجدی از سوی دولت مستقر بر مبنای تاکیدات رهبری به واگذاری امور به بخش خصوصی دارای اهلیت است.
شرکت کرمان موتور منتظرتصمیم نهایی دولت و بهویژه ریاست محترم جمهوری در این خصوص خواهد ماند. و چنانچه اقدام مناسبی از سوی متولیان اتخاذ نگردد، شرکت با تشخیص صرفه و صلاح خود آمادگی واگذاری حدود 9 درصد سهام موجود در شرکت سایپا را دارد تا منابع حاصله را صرف توسعه برنامههای راهبردی آینده به قصد تبدیل شدن به ارزشمندترین خودروساز خاورمیانه و اهداف عالی خود نماید.
