فرمان هیدرولیک یکی از سیستمها و تجهیزات پیشرفتهای است که امروزه رانندگان به واسطه وجود آن تجربه رانندگی بهتری را نسبت به گذشته در خاطره خود ثبت میکنند. کنترل فرمان خودرو به لطف این سیستم به سادگی امکانپذیر شده و در نتیجه نیازی به صرف انرژی بسیار زیاد برای چرخش فرمانها یا کنترل فرمان در دست نیست.
پمپ هیدرولیک که از جمله انواع پمپهای مکانیکی هیدرولیکی است و در صنعت مورد استفاده قرار میگیرد، با میل لنگ تماس مستقیم داشته و در نتیجه نیروی مورد نیاز خود را از یک تسمه دریافت میکند. چرخش میل لنگ باعث تأمین نیروی مورد نیاز واترپمپ، پمپ هیدرولیک و البته دینام میشود، در نتیجه چرخهای خودرو برای چرخیدن نیروی مورد نیاز خود را از پمپ هیدرولیک دریافت میکنند.
فرمان هیدرولیک چیست و چه کاربردی در خودرو دارد؟
سیستم فرمان هیدرولیک که میتوان از آن به عنوان سیستم فرمان کمکی خودرو هم یاد کرد، در حال حاضر یکی از اصلیترین سیستمهایی است که رانندگی را برای رانندگان به یک امر کاملا ساده و راحت تبدیل میکند. برخلاف سیستمهایی که در گذشته برای فرمان خودرو مورد استفاده قرار میگرفت، علاوه بر بخش جعبه فرمان، سیستم هیدرولیک نیز در خودروهای امروزی تعبیه شده است.
استفاده از این سیستم مزایای بسیار محسوسی را به همراه دارد که از جمله مهمترین آنها میتوان به روان بودن فرمان خودرو و حرکت نرم آن اشاره کرد. البته مزیتهای مهم دیگری که باعث برتری سیستم هیدرولیک در مقایسه با هر نوع سیستم فرمان دیگری میشود، را نیز نباید از خاطر برد. این سیستم میتواند نقش فوق العاده موثری در کاهش انرژی تلف شده راننده برای در دست گرفتن فرمان داشته باشد.
به علاوه پایداری خودروهایی که دارای سیستم هیدرولیک فرمان هستند، قابل مقایسه با دیگر خودروهای قدیمی نیست. ارتعاشات فرمان در این سیستم به حداقل ممکن کاهش مییابد و راننده قدرت کنترل روان و راحت فرمان را خواهد داشت.
به طور کلی پمپ هیدرولیک به عنوان مهمترین منبع برای تأمین انرژی یا نیروی کمکی فرمان هیدرولیک به شمار میرود. در نتیجه میتوان شاهد کاهش میزان آسیب پذیری خودرو و حساسیت آن در سرعتهای بالا یا پیچهای خطرناک یا به طور کلی موارد خاص بود. در حقیقت اصلیترین وظیفه پمپ هیدرولیک فرمان راحتتر شدن عمل پیچاندن فرمان توسط راننده است.
نحوه عملکرد پمپ هیدرولیک
به حرکت در آمدن فرمان خودرو، نیازمند چرخش چرخهای اتومبیل است، دستور این فرآیند توسط پمپ هیدرولیک در خودروها صادر میشود. پرههایی برگشت پذیر در این پمپها تعبیه شدهاند، که محل اصلی دوران آنها بخشی بیضی شکل است. پرههای چرخنده نیز در روتور که از قطعات داخلی پمپ به شمار میرود، قرار گرفتهاند. چرخش موتور خودرو باعث تأمین انرژی و توان لازم برای به حرکت در آمدن این پرهها میشود.
از مهمترین قطعاتی که سیستم فرمان هیدرولیک خودرو را تشکیل میدهند، میتوان به این موارد اشاره کرد:
- جک هیدرولیک
- لولههای رفت و برگشت روغن هیدرولیک
- مخزن روغن
- پمپ هیدرولیک
- قطعات فرمان هیدرولیک
- تسمه هیدرولیک
- شیر هیدرولیک
پمپ هیدرولیک فرمان از جمله قطعاتی است که عیب یابی یا تعمیر آن به صورت تخصصی امکانپذیر میباشد و امکان بررسی این قطعه توسط رانندگانی که از مهارت خاصی در این زمینه برخوردار نمیباشند، وجود ندارد. اما از جمله قطعات این سیستم که در به واسطه انجام بررسیهای دورهای، در صورت پارگی یا خرابی امکان تعویض آن وجود دارد، میتوان به تسمه سیستم هیدرولیک اشاره کرد.
انواع پمپ هیدرولیک
انواع پمپ هیدرولیک که استفاده گستردهای نیز از آنها در صنایع مختلف صورت میگیرد، با توجه به کاربرد و همینطور کارایی مشخص میشود. در صنعت خودروسازی اما تنها 3 نوع از پمپهای هیدرولیکی به کار گرفته میشوند، پمپهایی که از نظر تعیین میزان فشار روغن هیدرولیک تفاوتهای بسیاری با یکدیگر دارند. اما تفاوتهای مهم پمپ هیدرولیک صرفا در محل قرارگیری این پمپها و همینطور متفاوت بودن پرههای پمپ خلاصه میشود.
پمپ هیدرولیکی پرهای
چرخ دندهها جزو قطعات پمپ هیدرولیکی پرهای محسوب نمیشوند و پرههایی قرار گرفته شده روی روتر جایگزین چرخ دندهها محسوب میشوند. روتر در پمپ پرهای ثابت نیست و به حرت در آمدن آن به واسطه تسمه انجام میگیرد. در نتیجه پرهها حرکت میکنند و روغن پمپ میشود. همچنین فرآیندهای تولید فشار و مکش نیز به همین واسطه انجام میگیرد.
پمپ هیدرولیکی دنده خارجی
پمپ هیدرولیکی دنده خارجی ساختار متفاوتی دارد و دندهها پس از چرخش باعث ایجاد فرآیند پمپ روغن میشوند. این نوع از پمپ هیدرولیک فرمان از جمله کاربردیترین پمپهایی است که در صنعت به کار برده میشود. دو چرخ دنده «ثابت و متحرک» در این پمپ قرا دارد، در روتر همچنین خروجی و ورودی خاصی قرار گرفته است. ارتباط چرخ دنده «غیر ثابت» با تسمه موجب میشود تا چرخ دنده ثابت نیز بچرخد. با ایجاد یک خلا مشخص در روتر، روغن هیدرولیک به سمت چرخ دندهها حرکت میکند. در نهایت روغن به حرکت درآمده به واسطه عدم وجود یک مسیر باز برای برگشت، با فشار بسیار زیاد از شلنگهای رفت خارج خواهد شد.
پمپ هیدرولیکی پیستونی
پمپ هیدرولیکی پیستونی از جمله تجهیزات یا قطعات فوق العاده حرفهای است که استفاده از آن در خودروهایی با کارایی کاملا ویژه هم چون خودروهای مسابه ای، صورت میگیرد. با نگاهی به قطعات و اجزا داخلی این پمپ میتوان به پیستونها و سیلندرهای متعددی که در آن به کار برده شده، اشاره کرد. پیستونها در سیلندر قرار گرفتهاند و انجام فرآیند پمپ شدن روغن هیدرولیک فرمان به واسطه حرکتهای متعدد پیستون در سیلندر امکانپذیز میگردد.
علائم خرابی پمپ هیدرولیک
علائم خرابی پمپ هیدرولیک فرمان چیست؟ در صورت وجود احتمال خرابی پمپ هیدرولیک فرمان بررسی نشانهها یا هشدارهایی که این خرابی را گوشزد میکنند، ضروری است. مهمترین نشانههای خرابی سیستم هیدرولیک عبارتاند از:
نشت روغن یا روغن ریزی
سیستم هیدرولیک فرمان و به ویزه پمپ هیدرولیک توانایی لازم را برای تحمل کاهش میزان روغن در این بخش ندارد. در صورتی که به هر دلیلی روغن ریزی یا نشت روغن در هر یک از بخشهای شلنگهای هیدرولیک احساس شود، ضروری است تا بلافاصله مشکل را کارشناسان مکانیک در میان گذاشته شود.
کاهش سطح روغن هیدرولیک
در مدار سیستم هیدرولیک خودرو، کاهش میزان یا سطح روغن هیدرولیک که احتمال نشت روغن از قطعات مختلف را افزایش میدهد، اتفاق غیر طبیعی بوده و بنابراین جدی گرفتن آن ضروری است.
نرم نبودن فرمان
در خودروهایی که مجهز به سیستم هیدرولیک فرمان هستند، نرم بودن فرمان خودرو هنگام چرخیدن یا پیچیدن فرمان، اتفاقی کاملا طبیعی است. اما در صورتی که فرمان به هر دلیلی سفت شود، مراجعه به تعمیرگاه ضروری و الزامی است.
شنیدن صداهای غیر معمول در زمان چرخش فرمان
چرخاندن فرمان خودرو باید به سادگی و بدون شنیدن هیچ صدای غیر طبیعی انجام شود. در صورتی که به هر دلیل بعد از چرخاندن فرمان شاهد شنیدن صداهایی غیر معمول از جمله صدای تسمهها یا هر یک از قطعات سیستم هیدرولیک فرمان باشید، باید انتظار آسیب دیدگی یا خرابی جدی سیستم هیدرولیک را داشته باشید.
