چوگان با قدمتی بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ سال از کهن ترین ورزش های ایرانیان محسوب می شود، به نحوی که آثار و بقایای این ورزش در محوطه های تاریخی مناطق مختلف ایران و استان کرمان از جمله مجموعه گنجعلی خان نیز کشف شده است.
هرچند ایرانیان خود پدیدآورنده بازی چوگان بوده اند و تا دوران صفویه نیز این بازی در ایران رواج داشت، اما در سده های اخیر چوگان رو به فراموشی گذاشته بود تا اینکه با تاکیدات رهبر معظم انقلاب در استفاده از بازی های بومی، این میراث کهن طی دهه های اخیر بازسازی شد و بازی چوگان در بخش میراث فرهنگی ناملموس یونسکو در آذرماه سال ۹۶ به نام ایران با رای اکثریت آرا در فهرست آثار جهانی به ثبت رسید.
حالا شهرستان بم در شرق استان کرمان میزبان آیین ملی چوگان ایران شده، ورزشی که به نوعی به نمادی از صلح طلبی، هوشمندی و مهارت ایرانیان باستان شهرت دارد؛ آن هم در بم که ارگ تاریخی آن نماد تاریخ و عظمت ایرانیان است و جاذبه های گردشگری کویری آن، میزبان خیل عظیم گردشگران است. ۲ قنات اکبرآباد و قاسم آباد این شهرستان نیز ثبت جهانی هستند.
جزییات میزبانی بم در آیین ملی چوگان.
دبیر رویداد آیین ملی چوگان ایران با بیان اینکه سازمان فرهنگی یونسکو این بازی را به عنوان میراث ناملموس فرهنگی ثبت کرده است اظهار داشت: فدراسیون چوگان و میراث فرهنگی در تاریخ ۱۶ آذرماه سال ۹۶ توانستند این ورزش را به نام ایران ثبت جهانی کنند و هرسال فدراسیون چوگان به این مناسبت جشنواره ای را تدارک می بیند که امسال این جشنواره به مناسبت سالگرد این روز تعریف شده است.
وی گفت: در این جشنواره چهار تیم برتر ایران از استان های کرمان، اصفهان و تهران به بم سفر می کنند و این رویداد طی ۲ روز برگزار می شود، ضمن آنکه غیر از همایش، جشنواره ای در قالب این رویداد تعریف شده است.
در آیین افتتاحیه نخستین رویداد آیین ملی چوگان ایران در ارگ جدید بم سخنرانیهایی با موضوع ثبت جهانی چوگان، پیشینیه شهر بم و جایگاه چوگان در شاهنامه انجام میشود.
شاه محمدی در پاسخ به علت تاخیر در برگزاری این جشنواره عنوان کرد: برای ایجاد امکان حضور مسئولان وزارت میراث این رویداد با تاخیر برگزار شد.
وی اظهار داشت: به سمت تشکیل دبیرخانه دایمی رویداد آیین ملی چوگان ایران در ارگ جدید بم هم پیش رفتهایم که هر سال آیین ملی چوگان ایران را به مناسبت ثبت جهانی چوگان در این مکان برگزار کنیم.
معاون توسعه ورزش بانوان وزارت ورزش و جوانان با اشاره به برگزاری مسابقات چوگان در بم گفت: با وجود قدمت ۲ هزار و ۵۰۰ ساله ارگ تاریخی بم و همچنین قدمت سه هزار ساله چوگان در کشور، دبیرخانه دائمی آیین ملی چوگان در شهرستان بم دایر خواهد شد.
مریم کاظمی پور در حاشیه آیین آغاز رویداد ملی چوگان در بم در جمع خبرنگاران بیان کرد: سیاستی که وزارت ورزش و جوانان و فدراسیون چوگان در پیش گرفته تمرکززدایی است که برگزای مسابقات از پایتخت خارج و به سایر استان های کشور برده شود.وی ادامه داد: هویت سازی رسالت ورزش به عنوان یک رویکرد اجتماعی است و بخشی از اصول اولیه رقابتها آیین های ارزشمند هویتی و ملی ایرانیان باستان است.
چوگان یک بازی استراتژیک است که آمادگی سوار و اسب را با هم نیاز دارد و در زمینی با طول و عرض ۲۷۴ و ۱۴۵ متر و در ۶ دوره زمانی (چوکه) هفت دقیقه با قوانین خاص خود برگزار می شود.
بازی چوگان در دوره های اولیه برگزاری بازی های المپیک از سال ۱۹۸۶ تا ۱۹۳۶ میلادی جزو ورزش های المپیکی محسوب می شد و اینک ورزشی جهانی است که در حدود ۸۰ کشور جهان انجام می شود.
این رویداد ملی با حضور محمد مهدی فداکار استاندار کرمان ، مریم کاظمی پور معاون توسعه ورزش بانوان، منعم سرپرست ادارهکل امور استانها، پاریزی مدیرکل ورزش و جوانان کرمان، اصغر ناظری سرپرست فدراسیون چوگان، عبدالمهدی مستکین معاون دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو، مومنی مدیر مرکز میراث ناملموس ایران، استاندار و معاون اقتصادی استانداری کرمان، مدیر اداره کل میراث فرهنگی، رییس اتاق بازرگانی کرمان و مسئولین، پیشکسوتان، ورزشکاران و علاقهمندان چوگان برگزار گردید.
در این مسابقات تیم های فراجا، پاژ کرمان، بسپار شیمی سپیدان و ارتش حضور داشتند. در این دوره از رقابت های هفته هجدهم، تیم پاژ کرمان با پیروزی برابر تیم های فراجا و ارتش اصفهان عنوان نخست را به خود اختصاص داد و تیم فراجا مقام دوم را به دست آورد. تیم های ارتش و بسپار شیمی سپیدان به ترتیب در رده های بعدی ایستادند. در پایان مسابقات اسب پینتو از تیم پاژ کرمان عنوان بهترین اسب و احمد تیغ علی از تیم فراجا بهترین بازیکن انتخاب شدند.
