موتور خودرو در حین کار بسیار داغ می شود، بنابراین برای جلوگیری از آسیب جدی باید دما را تنظیم کرد. قطعات زیادی این سیستم خنک کننده را تشکیل می دهند، از جمله پمپ آب، ترموستات، شیلنگ ها، فن ها و رادیاتور. رادیاتور یک مبدل حرارتی است که به خنک شدن موتور کمک می کند. موتور خودرو سوخت را می سوزاند و انرژی زیادی تولید می کند. در نتیجه ی این تولید انرژی، گرمای زیادی نیز تولید خواهد شد. خنک کردن و تخلیه این گرما برای جلوگیری از آسیب به سایر قطعات خودرو از اهمیت زیادی برخوردار است.
هنگامی که رادیاتور شما گرفتگی یا نشت داشته باشد به مقدار استاندارد عملکرد خوبی نخواهد داشت، یا اینکه به سادگی خراب شده و به خوبی موتور خودرو را خنک نمی کند. این اتفاق می تواند منجر به داغ شدن بیش از حد موتور شود. در صورتی که مشکل نشتی رادیاتور رفع نشود آسیب های دائمی و پر هزینه ای به موتور خودرو وارد می شود. همچنین رادیاتور ممکن است از داخل و یا قسمت خارجی آن دچار گرفتگی شده و به سادگی از کار بیفتد. با توجه به اهمیت زیاد این قسمت از خودرو بهتر است قبل از آشنایی با علائم خرابی رادیاتور، بدانیم رادیاتور چیست و چگونه این عمل پیچیده را انجام می دهد.
رادیاتور خودرو چیست و چگونه کار می کند؟
قبل از اینکه با علائم و نشانه های خرابی رادیاتور خودرو آشنا شوید بهتر است از طرز عملکرد سیستم رادیاتور خودرو اطلاعاتی کسب کنید. رادیاتور به خنک نگه داشتن وسیله نقلیه شما کمک می کند، اما به طور دقیق تر چگونه به این هدف می رسند؟
هدف رادیاتورها از بین بردن گرما از فضای موتور است. این فرآیند زمانی آغاز می شود که ترموستات جلوی موتور گرمای اضافی را تشخیص دهد. سپس مایع خنککننده و آب از رادیاتور خارج شده و از طریق موتور فرستاده میشود تا این گرما را جذب کند. هنگامی که مایع خنک کننده گرمای اضافی را دریافت کرد، دوباره به رادیاتور بازگردانده می شود، این اتفاق برای انتشار هوا در سراسر آن، خنک کردن و مبادله گرما با هوای خارج از خودرو است. همچنین رادیاتور در طول فرآیند از پره های فلزی نازکی استفاده می کند که در خروج گرما به هوای خارج از ماشین موثر است. این باله ها اغلب در کنار فن که هوا را در سراسر رادیاتور می دمد کار می کنند. به طور خلاصه پاسخ سوال رادیاتور چیست؟ بسیار ساده خواهد بود: رادیاتور یک وسیله ی تبادل حرارتی سیال است که موتور خودرو را خنک می کند.
4 مورد از مهم ترین نشانه های خراب شدن رادیاتور ماشین
شایع ترین علائم خرابی رادیاتور گرم شدن بیش از حد موتور و نشت مایع خنک کننده است. همچنین ممکن است با بالا رفتن دمای موتور متوجه نوسان دماسنج در داشبورد خود شوید. علاوه بر این، شما فقط به این دلیل که نشتی رادیاتور دارید یا موتور شما گرم شده است نمی توانید به سرعت قضاوت کنید که رادیاتور به طور کامل خراب است. پس ما را همراهی کنید تا با انواع علائم خرابی رادیاتور خودرو آشنا شوید.
1.افزایش حرارت موتور خودرو/ مشاهده بالا رفتن دما در دماسنج
اگر خودروی شما به طور مداوم به خصوص در شرایط عادی بیش از حد گرم می شود، این اتفاق میتواند یکی از از رایج ترین نشانه های خراب شدن رادیاتور ماشین باشد. رادیاتور تنها چیزی است که موتور را خنک نگه می دارد. اما گرم شدن بیش از حد موتور حتما به این معنی نخواهد بود که رادیاتور به طور کامل از کار افتاده است بلکه این می تواند یک مشکل ساده باشد که با تعویض مایع خنک کننده حل شود. در این هنگام دماسنج خودرو را کنترل کنید تا ببینید آیا دما بیش از حد بالا رفته است؟ یا حتی عقربه دماسنج در سمت قرمز قرار گرفته است؟ برخی از خودروهای جدیدتر دما را به صورت دیجیتالی نمایش می دهند و هنگامی که دمای موتور بیش از حد بالا می رود به شما هشدار می دهند. اگر دما کمی از محدوده تعیین شده خارج شود، همیشه دلیلی برای هشدار نیست، به خصوص در ماه های تابستان که کولر به طور مداوم کار می کند. اما اگر دما به طور مداوم بالا باقی بماند، ممکن است یکی از علائم گرفتگی رادیاتور ماشین باشد.
2.نشت مایع خنک کننده از سیستم رادیاتور خودرو
اگر زمانی که خودروی شما پارک شده است، مایع خنک کننده (معمولاً یک مایع زرد، سبز یا قرمز روشن) را مشاهده کردید که در زیر خودروی شما جمع شده است، نشت دارید. نشت مایع خنک کننده نشانه مطمئنی برای خرابی رادیاتور خودروی شماست، خواه این نشت در خود رادیاتور باشد خواه در شلنگ یا بلوک موتور. در هر صورت این مشکل باید در اسرع وقت برطرف شود. علت سوراخ شدن رادیاتور ماشین اغلب به دلیل زنگ زدگی داخل رادیاتور است. زنگ زدگی داخل رادیاتور نیز به دلیل مایع خنک کننده با کیفیت پایین یا اضافه کردن آب معمولی شیر (به جای مقطر) به مخلوط خنک کننده است که آلاینده های بسیار بیشتری دارد.
اگر شستشوی رادیاتور به طور مرتب انجام نشود، زنگ زدگی بیشتر و بیشتر می شود و شروع به سوراخ کردن مخزن رادیاتور می کند. حتی با کوچکترین نشتی مایع خنک کننده، وسیله نقلیه شما ناچار می شود با مقدار ناکافی مایع خنک کننده کار کند و ممکن است چراغ سنسور، سطح پایین مایع خنک کننده را در داشبورد شما هشدار دهد. پس بهتر است نشتی را در اسرع وقت برطرف کنید؛ زیرا علاوه بر اینکه تعمیر سوراخ رادیاتور خودرو هزینه بردار است ممکن است باعث افزایش دما و خرابی موتور نیز شود. پس اگر شما به طور مداوم و خارج از حد معمول مایع خنک کننده را تمدید می کنید، باید وسیله نقلیه خود را فوری به تعمیرگاه ببرید تا عیب یابی رادیاتور ماشین صورت گیرد.
3.تغییر رنگ مایع خنک کننده
مایع خنککننده خودرو باید به رنگ روشن، اغلب سبز، زرد یا نارنجی (اما گاهی اوقات قرمز، صورتی یا آبی) باشد و آزادانه از راههای رادیاتور و درون موتور عبور کند. با گذر زمان، رسوبات داخلی و حتی لجن می تواند مایع خنک کننده را آلوده کند. این اتفاق مایع خنک کننده را به رنگ روغن تغییر می دهد. در گذر زمان این مایع آلوده نیز کمی غلیظ تر می شود و به راحتی در سیستم خنک کننده جریان نمی یابد. با این اتفاق رادیاتور کم کم مسدود شده و راندمان آن به شدت کاهش می یابد. علاوه بر این اگر عیب یابی رادیاتور ماشین به تاخیر افتد و شستشوی رادیاتور انجام نشود دمای موتور افزایش می یابد. برخی از خودروها دارای یک خنک کننده گیربکس هستند که در داخل رادیاتور قرار دارد. اگر نشتی در مانعی که این دو را از هم جدا میکند رخ دهد، مایع خنککننده و گیربکس با هم مخلوط میشوند و مشکلات مضاعفی ایجاد میکنند.
4.زنگ زدگی در رادیاتور خودرو
رادیاتور خودروی شما از فلز ساخته شده است، بنابراین در صورت تماس طولانی مدت با رطوبت، زنگ می زند. این زنگ زدگی ممکن است در شیلنگ رادیاتور یا خود رادیاتور نشتی وجود داشته باشد. نشتی به مایع خنک کننده اجازه می دهد تا از سوراخ خارج شده و به رادیاتور برود. حتی گاهی مایع خنک کننده به دلیل گرما به سرعت بخار می شود و لکه های آن باقی مانده و زنگ می زند.
برخی از رایج ترین مشکلات رادیاتور خودرو
علاوه بر علائمی که در بالا مطرح شد، مشکلات دیگری نیز وجود دارد که باعث خرابی در رادیاتور و کاهش عملکرد مناسب آن می شود. پس باید علت آنها را بدانیم و حلشان کنیم.
علت کاهش آب رادیاتور: از رایج ترین علائم خرابی رادیاتور کاهش آب رادیاتور است و علائمی مثل نشتی در اتصالات و لوله ها، نداشتن ضد یخ، نشتی در رادیاتور، نقص فنی در ترموستات از علل اصلی کاهش آب رادیاتور است.
علت سرریز شدن آب رادیاتور: هنگامی که بیش از حد معمول رادیاتور را پر کنید، میزان فشار آب در رادیاتور به سرعت بالا رفته و آب سرریز می شود. این اتفاق منجر به کاهش آب رادیاتور و کاهش راندمان سیستم خنک کننده نیز خواهد شد.
علت سرد بودن رادیاتور ماشین: فن الکتریکی یا مکانیکی در پشت رادیاتور خودرو دمای موتور را کاهش داده و باعث خنک یا سرد شدن آب رادیاتور خودرو می شود.
علت نچرخیدن آب در رادیاتور: میل لنگ و واتر پمپ باعث چرخش مایع خنک کننده در رادیاتور می شوند. در صورت آسیب به پروانه ی واتر پمپ، چرخش آب در رادیاتور نیز به مشکل خواهد خورد.
دلیل ترکیدن رادیاتور خودرو: زنگ زدگی، افزایش دما، نشتی واشر سرسیلندر، خرابی ترموستات، کاهش آب رادیاتور از دلایل اصلی ترکیدن رادیاتور ماشین است.
سخن پایانی
در این مقاله سعی بر این بوده که شما را با علائم خرابی رادیاتور خودرو و همچنین عملکرد سیستم رادیاتور خودرو آشنا سازیم. علاوه بر اینکه شما با شناسایی زودهنگام این علائم می توانید زمان تعویض رادیاتور را تخمین بزنید، از خطرات احتمالی و هزینه های اضافی نیز می توانید به راحتی جلوگیری کنید و با مراجعه به یک تعمیرکار معتبر مشکلات رادیاتور را حل کنید.
