با افزایش قیمت خودرو در سالهای اخیر جنبه نگهداری مناسب از آن اهمیت فزایندهای یافته است. مالکیت یک خودرو به سادگی بنزین زدن و راندن آن نیست! فاکتورهای زیادی وجود دارند که روی کارکرد صحیح وسیله نقلیه تأثیر میگذارند و در صورت عدم رعایت آنها هزینه سنگینی از بابت تعمیرات به مالک تحمیل خواهد شد. در ادامه لیست سرویس های دوره ای خودرو را بهصورت کاملاً جامع در اختیار شما عزیزان قرار میدهیم تا با رعایت آنها تجربه مالکیت لذتبخشتری داشته باشید. البته باید به این نکته دقت داشت که فرایند نگهداری یک خودرو به موارد زیادی از جمله سبک رانندگی راننده، مشخصات خودرو، میزان استفاده از وسیله نقلیه، آبوهوای منطقه و… بستگی دارد و برای همه نمیتوان از یک فرمول مشخص استفاده کرد اما در مجموع رعایت موارد زیر و تعویض به موقع قطعات با نمونههای اصلی نقش زیادی در کاهش هزینههای نگهداری خواهد داشت.
- لیست سرویس های دوره ای خودرو
پیشرانه یا موتور خودرو یکی از مهمترین اجزای آن است که نیازمند برخی مایعات و روغنهاست و ما در ادامه به سرویس های دوره ای آنها اشاره کردهایم.
- روغنموتور
معمولاً روغنموتور را باید بین ۴ تا ۱۰ هزار کیلومتر یا ۳ ماه یکبار تعویض کرد. با استفاده از میله مخصوص باید میزان روغن موجود در پیشرانه را بررسی کرد. درصورتیکه روغن کمی کمتر از میزان متوسط باشد زمان تعویض آن فرا رسیده است. باید دانست روغنموتور با گذشت زمان و حتی در صورت عدم استفاده از خودرو نیز اکسید میشود و کیفیت خود را از دست میدهد. همچنین باید از روغن مناسب خودرو استفاده کنید تا آسیبی به پیشرانه وارد نشود. روغنهای معدنی اگرچه قیمت مناسبی دارند اما در برابر گرما آسیبپذیر هستند و تخریب میشوند. روغنهای نیمه سنتتیک ترکیبی از نمونههای معدنی و سنتتیک هستند و قیمت مناسب و مقاومت کافی در برابر دمای بالا را ارائه میکنند. نهایتاً به روغنهای کاملاً سنتتیک میرسیم که گرانترین روغنها هستند و بیشترین دوام را در برابر گرما دارند. دقت کنید که برخی خودروها میبایست از روغنهای مخصوصی استفاده کنند و این موضوع به ویژه در خودروهای توربو صدق میکند.
- سیستم خنککننده
شست و شوی سیستم خنککننده خودرو هر ۱۰ سال یا ۱۶۰ هزار کیلومتر توصیه میشود. البته بسته به نوع خودرو و میزان استفاده از آن، سرویس های دوره ای این سیستم میتواند کوتاهتر باشد و دفترچه راهنمای خودرو این موضوع را روشن خواهد کرد. زمان شست و شوی سیستم خنککننده باید از ضدیخ جدید به همراه آب مقطر استفاده کنید.
- سوخت
جدای از سوخت مورد استفاده یعنی بنزین یا گازوئیل، سوخت وارد شده به باک خودرو اهمیت زیادی دارد زیرا در صورت استفاده از سوختی با اکتان پایینتر از حد توصیه شده توسط خودروساز شاهد وجود مشکلاتی در پیشرانه خواهید بود. به احتمال زیاد نوع سوخت مورد استفاده در خودرو را میتوانید از روی برچسبی که معمولاً داخل درپوش سوخت خودرو چسبانده میشود بخوانید. خودروهای مدرن امروزی با بنزین اکتان ۹۱ کار میکنند اما برای برخی خودروها میبایست از بنزین با حداقل اکتان ۹۵ استفاده کرد. استفاده از سوخت باکیفیت درباره خودروهای دیزلی نیز صدق میکند.
- سیستم تهویه مطبوع
کولر خودروها از مبردی به نام فرئون استفاده میکند. با گذشت زمان عملکرد کولر خودرو افت مییابد که به معنی فرا رسیدن زمان شارژ دوباره سیستم تهویه مطبوع با فرئون خواهد بود. همچنین باید دقت کنید در زمان شارژ از مبرد مناسب خودروی خود استفاده نمایید. خودروهای مدل ۱۹۹۵ میلادی به بعد از گاز R134a استفاده کردهاند.
- شمع
برای اطمینان از عملکرد صحیح سیستم جرقهزنی خودرو باید شمعها را تعویض نمایید. سه نوع اصلی از شمع وجود دارد که شامل نمونههای مسی، پلاتینیومی و ایریدیومی هستند. شمعهای مسی کوتاهترین طول عمر را دارند و بسته به نوع استفاده میبایست آنها را هر ۲۰ هزار کیلومتر یا هر ۱ تا ۲ سال تعویض کرد. اگر از خودرو مکرراً استفاده میکنید این زمان کوتاهتر خواهد شد. شمعهای پلاتینیومی گرانتر هستند اما طول عمر بیشتری دارند و گزینهای ایده آل برای افرادی هستند که دنبال شمعی کارا با طول عمر بالاتر هستند. شمعهای پلاتینیومی را باید بین ۳۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر تعویض نمود؛ اما کاراترین و بهترین شمعها برای اکثر خودروهای مدرن از نوع ایریدیومی هستند که میتوان آنها را هر ۵۰ تا ۱۰۰ هزار کیلومتر یا هر ۵ سال تعویض نمود.
- تسمهها
تسمههای مختلف از جمله تسمه تایم و تسمه دینام در معرض گرمای بالای پیشرانه هستند و به دلیل جنس لاستیکی خود میبایست پس از گذشت زمانی مشخص تعویض شوند. هر ۲۰ هزار کیلومتر یا هر سال باید تسمهها را بررسی کرد و در صورت وجود هرگونه ترک یا خرابی تعویض نمود.
- فیلتر هوا
فیلتر هوا را باید هر ۱۲ تا ۱۵ هزار کیلومتر و یا هر سال تعویض نمود. البته در صورت استفاده مکرر از خودرو یا تردد در مناطقی با گردوغبار زیاد این زمان کوتاهتر خواهد شد. دو نوع فیلتر وجود دارد که میتوان از آنها در کابین استفاده نمود که شامل فیلترهای کاغذی ساده و نمونههایی از جنس کتان یا فوم هستند.
- فیلتر روغن
از آنجایی که روغنموتور آلودگیها و دیگر مواد ریز قطعات گوناگون را با خود به همراه دارد فیلتری جهت پاکسازی آن ضروری خواهد بود. ذرات بزرگتر میتوانند به قطعات داخلی پیشرانه آسیب وارد کنند بنابراین تعویض فیلتر روغن با هر بار تعویض روغنموتور ضروری خواهد بود. به این ترتیب فیلتر روغن را باید هر ۴ تا ۱۰ هزار کیلومتر یا هر ۳ ماه یکبار تعویض نمود.
- فیلتر سوخت
انژکتورهای سوخت از نازلهای کوچکی که به راحتی گرفته میشوند استفاده کردهاند و به همین خاطر وجود یک فیلتر سوخت برای تمیز ماندن آن الزامی خواهد بود. سرویس دوره ای و تعویض فیلتر سوخت به نوع سوخت مورد استفاده در خودرو یعنی بنزین یا گازوئیل بستگی دارد. بهتر است فیلتر سوخت خودروهای بنزینی را هر ۶۰ تا ۸۰ هزار کیلومتر یا هر ۳ تا ۵ سال تعویض کرد. این رقم برای خودروهای دیزلی هر ۳۰ هزار کیلومتر یا هر ۲ تا ۳ سال است.
- گیربکس
برای گیربکس دستی یا اتوماتیک باید از روغن مناسبی استفاده کرد. به همین منظور مطالعه دفترچه راهنمای خودرو الزامی خواهد بود. معمولاً روغن گیربکس را هر ۲ سال یا ۴۰ هزار کیلومتر تعویض میکنند.
- مجموعه کلاچ
اگر خودروی شما مجهز به گیربکس دستی است یکی از بخشهای کلیدی آن مجموعه کلاچ خواهد بود. کلاچها میتوانند سیمی یا هیدرولیکی باشند. معمولاً کلاچ زمانی نیاز به سرویس پیدا میکند که نقطه درگیر شدن آن بسیار پایین یا بالا باشد. همچنین هرگونه احساس غیرعادی در پدال کلاچ نیز نشانهای از نیاز به بررسی خواهد بود. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه میتوانید مقالات مربوط به سیستم کلاچ خودرو را مطالعه کنید.
- باتری
در بحث نگهداری و سرویس باتری رعایت چند نکته مهم خواهد بود. اول باید به قطبهای باتری اشاره کنیم که باید تا حد امکان تمیز باشند. اگر روی قطبها خوردگی وجود داشته باشد برق جریان مناسبی نخواهد داشت. نکته دوم سن باتری است به گونهای که یک باتری عادی و معمولی بسته به میزان استفاده از خودرو و شرایط جاده و آبوهوا بین ۱ تا ۲ سال عمر خواهد کرد. یک باتری افترمارکتی طول عمر بیشتر یعنی ۳ تا ۵ سال دارد.
- ترمزها
ترمزها اهمیت بسیار زیادی دارند. سیستم ترمز خودرو از بخشهایی همچون سیلندر اصلی، لولههای ترمز، کالیپر و روتور تشکیل شده است. روغن ترمز نیز جزو این مجموعه است که بسته به میزان آن در مخزن باید بررسی و تعویض شود. کل سیستم ترمز باید هر ۱۰ هزار کیلومتر یا حداقل یکبار در سال بررسی شود. انواع مختلفی از روغن ترمز وجود دارد که باید با مراجعه به دفترچه راهنمای خودرو از آن مطلع شود. برای مثال باید گفت روغن DOT3 کمترین مقاومت را در برابر گرما دارد اما رطوبت را به راحتی جذب میکند و در اکثر خودروهای معمولی بکار میرود. در عوض روغن DOT5 مقاومت بیشتری در برابر گرما دارد و البته قیمت آن نیز بالاتر است.
در همین زمینه بخوانید:
- هزینه و اجرت تعمیرات پارس، دنا، سمند، ۲۰۶، ۲۰۷، رانا
- هزینه و اجرت تعمیرات ساینا، کوییک، تیبا، پراید
- هزینه و اجرت تعمیرات انواع وانت
- هزینه و اجرت تعمیرات محصولات رنو
روغن ترمز را معمولاً هر ۴۰ هزار کیلومتر یا هر ۲ سال یکبار تعویض میکنند. البته درصورتیکه رنگ روغن تغییر کرده یا حالتی متفاوت داشته باشد باید نسبت به تعویض آن اقدام نمود. برخی خودروسازان میگویند روغن ترمز را میتوان هر ۳ سال یکبار تعویض کرد هرچند ما این موضوع را توصیه نمیکنیم. درباره لنتهای ترمز نیز باید به این موضوع اشاره کنیم که جزو موارد مصرفی خودرو هستند و زمانی که نشانههای تمام شدن لنت ترمز را مشاهده کردید باید آنها را تعویض کنید. یکی دیگر از بخشهای سیستم ترمز روتورها یا دیسکها هستند که استهلاک آنها بسیار کمتر از لنتهاست. در مقاله علائم خرابی دیسکهای ترمز نیز میتوانید اطلاعات لازم دراینباره را کسب کنید. نهایتاً به ترمزدستی میرسیم که معمولاً نیازی به تعویض ندارد مگر اینکه پاره یا شل شده باشد که در حالت دوم امکان تنظیم آن وجود دارد.
- سیستم تعلیق و شاسی
سیستم تعلیق فشار زیادی را تحمل میکند و بنابراین قطعات آن سریعاً مستهلک میشوند. این امر میتواند روی سواری و هندلینگ خودرو تأثیر منفی بگذارد. از آنجایی که سیستم تعلیق و شاسی در عبور خودرو از پیچها نقش مهمی دارند بنابراین رعایت لیست سرویس های دوره ای خودرو مهم خواهد بود. با استفاده مداوم از خودرو فنرها و شوکها مستهلک شده و حتی نشتی خواهند داشت. با هر بار سرویس کلی خودرو باید این قطعات نیز بررسی ظاهری شوند. لاستیکهای کوچکی که باعث اتصال قطعات سیستم تعلیق به شاسی خودرو میشوند بوش نام دارند. بهتر است بوشها را هر ۵ تا ۱۰ سال تعویض کرد. میتوان از بوشهای استاندارد لاستیکی یا پلی اورتان که قیمت و طول عمر بیشتری دارند استفاده کرد. دیگر بخش این مجموعه فرمان است که معمولاً در مدلهای قدیمیتر مجهز به پمپ هیدرولیک مستهلک میشود. برای نگهداری از پمپ فرمان باید هرگونه نشتی را سریعاً برطرف کرده و از روغن هیدرولیک مناسب استفاده کنید. اگر خودروی شما از فرمان برقی استفاده میکند برای نگهداری از آن باید دفترچه راهنما را مطالعه کنید.
- رینگها و لاستیکها
تنها بخشی از خودرو که همیشه با جاده در تماس است باید همواره بررسی شود. مطمئن شوید رینگها و لاستیکهای خودرو در وضعیت خوبی قرار دارند. با گذشت زمان احتمال ایجاد ترکهای کوچک روی رینگها وجود خواهد داشت که یکپارچگی ساختاری آنها را از بین میبرند. رینگهای فولادی معمولاً طول عمر بیشتری دارند اما زودتر دفرمه میشوند. در طرف مقابل باید به رینگهای آلیاژی اشاره کرد که اگرچه محکمتر هستند اما احتمال شکستگی آنها وجود دارد. لاستیک نیز اهمیت زیادی دارد و برای بررسی فشار باد آن میتوان به دفترچه راهنما یا برچسب نصب شده روی درب یا رکاب خودرو مراجعه نمود. برای استهلاک کمتر لاستیکها باید حداکثر بار مجاز قابلحمل با خودرو را رعایت کرد. بسته به نوع خودرو، لاستیکهای محرک خودرو سریعتر مستهلک میشوند و باید گفت هر ۱۰ هزار کیلومتر باید لاستیکها را جابجا کرد تا بهصورت مساوی مستهلک شوند. همچنین هرگونه آسیب به لاستیک را باید در اسرع وقت برطرف نمود چراکه میتواند ایمنی سرنشینان را به خطر بیندازد.
- بدنه
نگهداری از بدنه، رنگ و شیشههای خودرو بسیار مهم است. برای حفظ کیفیت رنگ خودرو باید از محصولات و روشهای مناسب جهت شست و شوی آن استفاده نمود. در زمان پاک کردن آلودگیها از بدنه بهتر است از شامپو استفاده کنید. بدون استفاده از آب و شامپو نباید آلودگیهای بدنه را رفع کرد. برای رفع خط و خش شیشه خودرو نیز میتوان از پارچه میکرو فیبر و شیشهپاککن استفاده نمود. لنزهای چراغهای جلوی خودرو دارای پوشش مقاوم در برابر فرابنفش هستند که حدود ۵ سال یا بیشتر دوام میآورد اما پس از گذشت مدتزمانی مشخص این پوشش از بین رفته و چراغها کدر و زرد رنگ میشوند. مه گرفتگی چراغها نیز جزو دیگر مشکلات آنهاست که میتواند ناشی از شرایط آب و هوایی یا خرابی آببندی چراغها باشد. کاسهچراغها نیز با گذشت زمان مستهلک میشوند که میتوان آنها را با نمونههای جدید تعویض نمود. نهایتاً به برفپاککن خودرو میرسیم که تیغههای آن را میتوان هر ۶ ماه تا ۱ سال تعویض کرد.
- کابین
کابین خودرو نیز با گذشت زمان کثیف میشود و شاید حتی بوهای نامطبوعی نیز به وجود آیند. کولر خودرو جزو مهمترین سیستمهای رفاهی است که هوای داخل آن از فیلتری عبور میکند و بهتر است این فیلتر را هر ۶ ماه تا ۱ سال تعویض نمود. پوششهای پارچهای و چرمی داخل کابین نیز میبایست تمیز شده و در صورت نیاز تعویض شوند. برای تمیزی چرم میتوان از آب گرم، صابون و پارچه نرم استفاده کرد. دقت کنید که از تمیزکنندههای پایه الکلی برای این کار استفاده نکنید چراکه به چرم کابین آسیب وارد خواهد شد. در زمان تمیزکاری برس های سفت را بکار نبرید زیرا باعث ایجاد خط و خش روی چرم خواهد شد. برای پوشش پارچهای میتوان از تمیزکنندههای عادی استفاده کرد. در این مورد نیز برس های فلزی و سخت را بکار نبرید زیرا احتمال پارگی پارچه وجود خواهد داشت. برای پاک کردن تریم های پلاستیکی و فلزی کابین میتوان از پارچه میکرو فیبر و صابون استفاده کرد.
