با کمرنگ شدن سهم این بخش از خودروسازی در کنار توقف واردات، انحصار دو خودروساز بزرگ کشور در بازار شدت گرفته است. خصوصیها در نیمه نخست امسال سهمی 5درصدی در بازار را به خود اختصاص دادند.
طبق آمارهای ارائه شده از سوی وزارت صمت، خودروسازان بخش خصوصی کشور 70 درصد از برنامه تولیدی خود عقب هستند. وزارت صنعت، معدن و تجارت، خودروسازان خصوصی را ملزم به تولید 150 هزار دستگاه خودرو تا پایان 1400 کرده است. این به آن معناست که این بخش باید تا پایان 6 ماه نخست حدود 75 هزار دستگاه خودرو تولید میکرد حال آنکه طبق آمارهای ارائه شده خصوصیها تنها 22 هزار و 500 خودرو به بازار عرضه کردهاند که حکایت از عقبماندگی 70 درصدی از برنامهریزی وزارت صمت برای این بخش دارد. تحریم و انحصار دو چالش خصوصیها
با توجه به عقب ماندن حدود 70 درصدی خصوصیها از برنامه تکلیفی وزارت صمت تا پایان شهریور ماه امسال این سوال مطرح میشود که چه نسخهای میتواند نمودار تولید را در این شرکتها صعودی کرده و تا حد امکان تیراژ تولید آنها را به هدفگذاری صورت گرفته نزدیک کند؟ در این ارتباط بابک صدرایی، کارشناس خودرو میگوید: در شرایط فعلی خودروسازان خصوصی با دو چالش به طور عمده روبهرو هستند و تا زمانی که این دوچالش بر طرف نشوند این شرکتها نمیتوانند آنطور که باید و شاید سروسامانی به وضعیت تیراژ تولید خود دهند. این کارشناس خودرو ادامه میدهد: چالش اولی که گریبان خودروسازان خصوصی را گرفته مباحث مرتبط به تحریمهاست. صدرایی معتقد است با توجه به ماهیت مونتاژکار بودن خودروسازان خصوصی تا زمانی که سنگ تحریمها پیش پای این خودروسازان قرار دارد آنها نمیتوانند چندان به رشد تولید خود فکر کنند. البته از نظر صدرایی این همه مشکل شرکتهای خودروساز خصوصی برای رشد تولید نیست و آنها از ناحیه وضعیت حاکم بر بازار خودروی کشور هم آسیب میبینند. وی میگوید: بازار خودروی کشور یک بازار انحصاری است و سهمی حدود 85 تا 90 درصد از این بازار در اختیار دو خودروساز بزرگ کشور قرار دارد. باقیمانده سهم نیز میان محصولات وارداتی (زمانی که واردات آزاد بود) و محصولات مونتاژی به نوعی تقسیم میشود. اگر این انحصار برداشته شود خودروسازان خصوصی این امکان را پیدا میکنند تا با یک برنامهریزی مدون به سمت رشد تیراژ حرکت کنند. وی ادامه میدهد: تا زمانی که انحصار بر بازار حاکم باشد خودروسازان خصوصی این امکان را ندارند که سهم بیشتری از بازار را در اختیار بگیرند، زیرا سهم بازار آن مشخص شده است. صدرایی تاکید میکند: بنابراین در شرایط حاضر مسیر چندانی برای بهبود وضعیت تولید خودروسازان خصوصی وجود ندارد. این کارشناس خودرو درباره دو مسیر تولید با برند مشخص یا همکاری با برندهای گمنام میگوید: این قبیل اقدامات تا زمانی که تحریمها به طور کامل برطرف نشود و چرخه نقلوانتقال مالی به شرایط عادی باز نگردد تنها به روشن ماندن چراغ کسبوکار این شرکتها کمک میکند.
افت و خیز تولید خصوصیها
اما بررسی آمار تولید شرکتهای خودروساز خصوصی نشان میدهد این شرکتها تا پایان نیمه اول سال 1400 در مجموع تولید نزدیک به 22 هزار و 500 دستگاه خودرو را نهایی کردند. این میزان تولید در مقایسه با آمار تولید این شرکتها در همین بازه زمانی در سال گذشته به نوعی از ثبات در تولید حکایت دارد. چنانچه وضعیت تولید خودروسازان خصوصی تا پایان سومین ماه از فصل تابستان را با برنامه تکلیف شده به آنها مقایسه کنیم مشاهده میکنیم این شرکتها حدود 70 درصد از برنامه اعلامی عقب هستند. خودروسازان خصوصی چنانچه میخواستند به برنامه تکلیفی پایبند بمانند باید تا پایان شهریورماه 1400 در مجموع باید تولید 75 هزار دستگاه از محصولات حاضر در سبد محصولاتی خود را نهایی میکردند حال آنکه همانطور که ذکر شد آمارها تولید نزدیک به 22 هزار و 500 دستگاه خودرو توسط خودروسازان خصوصی را نشان میدهد. اما هر یک از خودروسازان خصوصی تا پایان شهریورماه 1400 چه روندی را به لحاظ تیراژ طی کردند؟ در میان خودروسازان بخش خصوصی مدیرانخودروییها در صدر لیست تیراژ تولید قرار دارند. این خودروساز کرمانی در پایان نیمه اول امسال در مجموع تولید بیش از 11 هزار و 400 دستگاه از محصولات حاضر در سبد محصولاتی خود را نهایی کرد. مقایسه این میزان تولید با تولید آنها در همین بازه زمانی در سال گذشته از افت تولید بیش از 29 درصدی این خودروساز حکایت میکند. بعد از مدیرانخودرو، دیگر خودروساز کرمانی یعنی کرمانخودرو جایگاه دوم را در جدول تیراژ تولید به خود اختصاص داده است. کرمانخودروییها طی 6 ماهی که از سال جاری گذشته نزدیک به 8 هزار دستگاه خودرو را در خطوط تولید خود تکمیل کردند. این خودروساز بر خلاف رقیب خود رشد تولید بیش از 70 درصدی را به نسبت سال گذشته در کارنامه ثبت کرد. سال گذشته کرمان موتوریها حدود 4 هزار و 600 دستگاه از محصولات خود را تولید کردند. بهمن موتور نیز بعد از کرمان موتور جایگاه سوم را در جدول یاد شده به خود اختصاص داده است. بهمنموتوریها توانستهاند نزدیک به هزار و 900 دستگاه خودرو تولید کنند. تولید این تعداد خودرو در بازه زمانی ذکر شده در سال جاری در قیاس با تولید این خودروساز خصوصی در سال گذشته رشد تولید بیش از 276 درصدی را نشان میدهد. سیفخودرو با تولید 333 دستگاه خودرو جایگاه چهارم جدول تیراژ تولید خصوصیها را به تصرف خود درآورده است. این خودروساز نیز در قیاس با تولید سال گذشته خود افت تولید را به خود دیده است. سیفخودروییها سال گذشته در مجموع توانستند تولید بیش از 700 دستگاه از محصولات حاضر را در سبد محصولات خود نهایی کنند. بنابراین تیراژ تولید آنها در سال جاری بیش از 53 درصد افت کرده است. نورا موتور پارس که تا پایان مرداد ماه سال جاری بر اساس آمارهای منتشر شده توسط وزارت صمت هیچ محصولی را تولید نکرده بود در یک ماهه شهریورماه 260 دستگاه خودرو تولید کرد. این خودروساز خصوصی مونتاژ خودروی تیوولی از برند سانگ یانگ را بر عهده دارد. با توجه به این تعداد تولید نورا موتور پارس توانسته بعد از سیف خودرو جایگاه پنجم را به خود اختصاص دهد. سروش دیزل مبنا با تولید حدود 240 دستگاه در جایگاه ششم قرار دارد. بررسی آمار تولید این خودروساز خصوصی نشان میدهد این شرکت در جاده رشد تولید حرکت کرده است. سروش دیزل مبنا توانسته تولید خود را بیش از 660 درصد رشد دهد. ریگان خودرو با تولید بیش از 170 دستگاه خودرو تا پایان شهریور ماه امسال در رتبه هفتم قرار دارد. آنها نیز مانند سروش دیزل مبنا رشد تولید را به خود دیدند. رشد تولید این خودروساز نیز در 6 ماه ابتدایی امسال در مقایسه با همین بازه زمانی در سال گذشته رشد بیش از 104 درصدی را نشان میدهد. بمخودرو و خودروسازان راین نیز به ترتیب با تولید 107 دستگاه خودرو و 3 دستگاه خودرو در جایگاههای بعدی قرار دارد.
