سیستم مونیتورینگ فشار تایر (tpms) سیستمی است که فشار باد تایرهای پنوماتیکی را اشکار میسازد. این سیستم معمولا از نوع سیستم های مونیتورینگ فشار باد تایر کنترل از راه دور میباشد.
سیستم TMPS مخفف کلمات لاتین Tire Pressure Monitoring System میباشد که وظیفه آن نشان دادن میزان فشار باد تایر هاست.این سیستم برای اولین بار در اویل دهه 80 میلادی بر روی برخی از خودروهای برند اروپایی مورد استفاده قرار گرفت.رنو و پژو هم بعنوان پیشروان این سیستم بترتیب در سالهای 1996 و 1999 از این سیستم بر روی برخی از خودروهای خود استفاده نمودند. در اواخر دهه 90 و اویل قرن جدید آمریکا نصب این سیستم را برروی کلیه محصولات ورودی به خاک این کشور را اجباری نمود .سیستم هشدار فشار باد یا همان سنسور باد لاستیک به دو صورت iTPMS و dTPMS موجود میباشد که تفاوت آنها در نحوه کار آنها خلاصه میگردد.
اساس طراحی و کارکرد سیستم TPMS هشدار فشار باد لاستیک بر روی خودرو بر دو اصل استوار است :
نظارت بر فشار وارده بر روی تایرهای خودرو
آگاهی دادن و هشدار به راننده در حین رانندگی از افزایش فشار بر لاستیکها که خود را در متورم شدن لاستیکها نشان میدهد. آگاهی دادن به راننده ؛ TPMS یا سیستم مانیتورینگ فشار تایرها، سیستمی است که وقتی تایرها در معرض کمباد شدن قرار میگیرند شروع به هشدار دادن میکند. شاخص این سیستم علامت زردرنگی است که به روی پنل ابزار داشبورد قرارگرفته است و شامل شکل نعل اسب به همراه نقطهی هشداردهنده است.
انواع سیستم TPMS
سیستم TPMS به دو نوع iTPMS و dTPMS تقسیم میشود. مدل اول مخفف Indirect TPMS است که در آن از سنسورهایی که به صورت فیزیکی درگیر لاستیک هستند استفاده نمیشود و تنها به کمک سرعت چرخش چرخ ها و دیگر سیگنال هایی که در خارج از لاستیک قرار داده شده اند و به صورت مستقیم با ترمزهای ABS و EBD در ارتباط هستند، باد لاستیک را تخمین زده و به راننده اعلام میکند. این سیستم نمیتواند دقیقا باد لاستیک را مشخص کند و اگر لاستیک تعویض شود باید این سیستم توسط راننده Reset شود.
اما dTPMS مخفف Direct TPMS میباشد و این روزها اغلب خودروها از این نوع سیستم استفاده میکنند. در این نوع، از سنسورهایی استفاده میشود که به صورت فیزیکی و مستقیم در داخل و یا خارج از لاستیک نصب شده اند و باد لاستیک ها را به صورت مجزا به راننده اعلام میکند. حتی بعضی از این نوع سیستم ها میتوانند دمای لاستیک ها را نیز گزارش دهند. این نوع سیستم ها به دو نوع هستند که بعضی در داخل لاستیک قرار داده شده اند و بعضی دیگر در خارج از آن اما هر کدام مزایا و معایب خود را دارند. به عنوان مثال اگر سنسورها در خارج از لاستیک باشند، بسیار آسیب پذیر خواهند بود و حتی احتمال سرقت نیز وجود دارد. اما اگر سنسورها در داخل لاستیک باشند، باید به کمک باطری کار کنند اما با توجه به این که در داخل لاستیک هستند تعویض باطری و یا تعمیر آن ها بسیار سخت خواهد بود.
نحوه ی کارکرد سیستم TPMS
حسگر TMPS براساس نیروی گریز از مرکز هر چرخ سرعت آن را نمایش میدهد. تعداد دفعات اندازه گیری فشار باد بر حسب سرعت چرخ تعیین میشود، در صورتی سرعت از 20 کیلومتر بر ساعت کمتر باشد سیستم در حالت آماده باش (Standby) را در نظر میگیرد در این سرعت تعداد دفعات اندازه گیری کم می باشد و هر 15 دقیقه یکبار پالس الکترونیکی را به واحد کنترل ارسال میکند. اگر سرعت از 20 کیلومتر بر ساعت بیشتر شود سیستم از حالت آماده باش (Standby) به حالت (Driving) رانندگی تغییر میکند و تعداد دفعات اندازه گیری فشار باد بیشتر میشود و هر 10 ثانیه یکبار اندازه گیری انجام میگیرد و هر دقیقه یک پالس متوسط به گیرنده ارسال میشود.
حسگر TMPS پالس را از طریق یک باتری لیتیمی ، جریان مورد نیاز خود را تامین میکنند .
حسگر TMPS دارای قسمتی است که شتاب هر چرخ را مشخص میکند و نشان می دهد خودرو در حال توقف است یا، اینکه در حال حرکت است.
مزایای استفاده از سیستم TMPS
تنظیم نبودن باد لاستیک (خارج از محدودی استاندارد تعیین شده توسط شرکت سازنده) مشکلات زیادی نظیر لاستیک سایی، ترکیدن ناگهانی لاستیک، لرزش فرمان، سر خوردن بخصوص در جاده های خیس و پیچ های تند، خارج شدن کنترل خودرو از دست راننده، کشش به یک طرف، عدم فرمان پذیری، کاهش نیروی بازدارندگی لازم در حین توقف یا ترمز گرفتن، انتقال ضربات شدید به اتاق خودرو و سرنشینان و اثرات سوی دیگری را در پی دارد که با وجود سیستم TMPS تمامی این مشکلات برطرف میشود.
