این روزها مباحث مربوط به تخریب محیطزیست برای بهدست آوردن مواد اولیه جهت تولید باتری خودروهای الکتریکی و البته آلودگیهایی که تولید برق برای این خودروها بهدنبال دارد، بسیار داغ است. البته این نکته را نیز نباید فراموش کرد که در ساخت خودرو، از مواد زیادی استفاده میشود که تامین آنها به میزان متفاوتی برای محیطزیست آثار تخریبی دارند؛ از این رو خودروسازان بزرگ جهان تلاش میکنند برای تولید بخشهای مختلف خودرو از موادی استفاده کنند که استخراج آنها آسیبی به منایع طبیعی و محیطزیست وارد نمیکند و از طرفی بازگشت آنها به طبیعت نیز بهسرعت انجام میشود.
در آخرین خبر منتشرشده در این زمینه، مهندسان کمپانی فورد اعلام کردند نمونه اولیه زیرپایی و قطعات فضای حمل بار خودرو را با استفاده از ضایعات درخت زیتون تولید کردهاند. آنها گفتند هدف از تولید قطعات خودرو از ترکیب ضایعات درخت زیتون و زیستکامپوزیتها، کاهش استفاده از پلاستیک در تولید و جلوگیری از سوزاندن این ضایعات درخت زیتون است.
فورد برای آزمایش خود و ساخت قطعات خودرو از منابع دورریختهشده، از مواد درختان زیتون باستانی در اندلس اسپانیا -منطقهای که گفته میشود بالاترین تولید روغن زیتون در جهان را دارد- استفاده میکند.
بهگفته محققان، به کارگیری الیاف طبیعی بهعنوان مواد عایقساز و ضربهگیر یا بهعنوان پرکننده و تقویتکننده در مواد پلیمری، نقش مهمی در حفظ محیطزیست ایفا میکند.
درحالحاضر الیاف گیاهی در ساخت تزئینات داخلی خودروهای سواری، اتاق وانتها و کامیون های کوچک بهکار گرفته میشوند. علاوهبر ساخت قطعاتی مانند پانل تودری، داشبورد و کنسول خودروها، الیاف گیاهی بهطور گستردهای در عایقهای حرارتی و صوتی بهکار میروند.
این مواد عایقساز که معمولا از الیاف کتان بازیافتی صنعت نساجی تولید میشوند، حاوی حدود ۸۰درصد وزنی الیاف هستند. در برزیل این قطعات از مخلوط کردن ضایعات کیسههای کنفی قهوه و کیسههای پلیپروپیلنی ساخته میشوند.
یکی دیگر از کاربردهای شناختهشده الیاف گیاهی در صنعت خودرو، ساخت تشک صندلی با استفاده از الیاف نارگیل و لاستیک خام طبیعی است.
قابلیت الیاف گیاهی در جذب آب به مقدار زیاد، راحتی این صندلیها را تا حدی افزایش میدهد که دستیابی به آن با مواد سنتزی ممکن نیست.
همچنین با ساخت صفحات تودری مرسدسبنز کلاس E، یک گام مهم بهسوی کاربردهای پیشرفتهتر و با کارآیی بالاتر برداشته شد.
چندی پیش یک استاد دانشگاه صنعتی شریف در این باره گفت: خودروسازان بزرگ با هدف کاهش ردپای کربن، قطعهسازان خود را ملزمبه استفاده فراگیر از پلاستیکهای بازیافتی کردهاند و کمپانیهایی نظیر بامو، تویوتا و کرایسلر مدعی شدهاند ۲۰ تا ۴۰درصد پلاستیک بازیافتی را در خودروهای خود به کار بردهاند.
رضا باقری در ادامه گفت: در سال۲۰۲۰ نزدیک به ۳۰میلیونتن زباله پلاستیکی در اروپا جمعآوری شد که ۹درصد آن (۲.۶ میلیون تن) در ساخت قطعات خودرو استفاده شده است.
بهنظر میرسد خودروسازان داخلی نیز همزمان با دغدغههای افزایش تیراژ لازم است به استفاده از مواد بازیافتی در صنعت خودرو کشور توجه کنند و با ایجاد واحدهای تحقیق و توسعه در این زمینه و استفاده از شرکتهای دانشبنیان داخلی که در این زمینه فعالیت میکنند، گامهای عملی به سمت تخریب کمتر محیطزیست برای تولید خودرو بردارند.
