آیتا... هاشمی در دوران قبل از انقلاب چه نقشی در پیروزی انقلاب داشتند؟
درعرصه انقلاب شخصیتهایی در قبل و بعد ازانقلاب وجود داشتند که بهصورت رسمی مسئولیتهای حساسی را برعهده داشتند. برخی از شخصیتهای انقلاب علاوه بر مسئولیتهای رسمی یک شخصیت محوری و موثرتر مسئولیتشان را برعهده داشتند. این شخصیتها تعداد کمی هستند که علاوه بر عهده داشتن مسئولیت میزان اثرگذاری آنها در جامعه فوقالعاده بوده است. یکی از این شخصیتها آیتا... هاشمی هستند. آقای هاشمی علاوه براینکه سابقه انقلابی او به اوایل شروع نهضت انقلاب برمیگردد و از روز اولی که حضرت امام پرچم مبارزه با رژیم ستمشاهی را برافراشتند در کنار امام او را یاری کردهاند و نقش بسیار فراوان و موثری را در انقلاب چه در زندان و چه خارج از زندان داشتند، آیتا... هاشمی هستند. قبل از انقلاب حتی زمانی که آیتا... هاشمی در زندان بودند تاثیرات زیادی در خارج از زندان داشتند این نقش تا زمان بازگشت امام و زمان ورود امام وجود داشت. یکی از چهرههای بسیار موثر آیتا... هاشمی بودند. میتوان گفت در بخشی از مسئولیتها اثرگذاری آقای هاشمی بینظیر بوده است.
آیتا... هاشمی چه نقشی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در مدیریت کشور بر عهده داشتند؟
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی آقای هاشمی همواره بهعنوان یک بازوی پرتوان و مورد اعتماد حضرت امام در سمتهای مختلف مسئولیت داشتند. در دوران ریاست مجلس که من نیز سه دوره عضویت مجلس و نمایندگی مردم را در کارنامه خود دارم، شاهد بودهام که آیتا... هاشمی با قدرت مجلس بسیار حساس و پرماجرای اول و دوم و نیمی از مجلس سوم را بهخوبی مدیریت میکرد. بدون اینکه در مجلس اختلالی ایجاد شود یا جمعی احساس کنند که مورد کممهری قرار گرفتهاند. آیتا... هاشمی همواره در طول ریاستمجلس خودشان وجهه پدری خود را حفظ کردند و موضعگیریهای ایشان در سیاست خارجی و سیاست داخلی و در همه موارد موضعی قابل دفاع بود. من به یاد دارم در دوره دوم مجلس یکی از چهرههای مطرح جریان اصولگرایی که موضع متفاوتی با آیتا... هاشمی داشتند زمانی که نطق پیش از دستور آقای هاشمی صورت میگرفت بهقدری مجذوب سخنان آقای هاشمی شده بود که به من گفت که ایشان درمنطق و مدیریت و اثرگذاری دومی ندارند. جالب اینکه درهمان حال هم تفاوت فکری خود را با آقای هاشمی ابراز میکرد ولی شیفته آیتا... هاشمی بودند. در دوره مدیریت ایشان بر مجلس با اقتدار و در دوران بحرانی بنیصدر مجلس را اداره کردند و پس ازرفتن آن جریان هر روز قضایای متعددی اتفاق میافتاد بهخصوص در دوران جنگ تحمیلی که مجلس با ریاست ایشان مقتدرانه به فعالیت خود ادامه میداد.
مدیریت نظامی آیتا... هاشمی را در شورای جنگ چگونه ارزیابی میکنید؟
یکی از عرصههایی که آیتا... هاشمی بهخوبی آن عرصه را در شرایط بسیار بحرانی مدیریت کردند، عرصه مدیریت جنگ تحمیلی بود. پس از کناررفتن بنیصدر، حضرت امام آیتا... هاشمی را بهعنوان فرمانده جنگ و جانشین فرماندهی کل قوا انتخاب کردند و عملا آقای هاشمی مدیریت جنگ را برعهده گرفت. قبل از این مسئولیت در شورایعالی دفاع و در مجلس بهصورت غیرمستقیم جنگ را مدیریت میکردند و با گرفتن این مسئولیت از طرف امام(ره) مستقیما مدیریت جنگ تحمیلی را برعهده گرفتند. من به دلیل اینکه در آن زمان در کمیسیون دفاع حضور داشتم و مسئولیتهای مختلفی در جنگ و امور نظامی برعهده داشتم. در بسیاری از مسافرتها درخدمت آقای هاشمی بودم. درمسافرت به مناطق جنگی و مسافرتهای دیگر از نزدیک شاهد بودم که آقای هاشمی چگونه از نزدیک جنگ را مدیریت میکردند و همه نیروها اعم از سپاه و ارتش و بسیج تحت فرمان وی بود و همه این ارگانها را به خوبی اداره میکرد تا زمانی که قطعنامه را حضرت امام پذیرفتند.
شما بهعنوان کسی که دارای مسئولیت در دوران جنگ تحمیلی بودید واقعیت قطعنامه 598 را چگونه ارزیابی میکنید؟
آقای هاشمی شبانهروز دغدغه پیروزی رزمندگان اسلام را داشتند و در بسیاری از عملیاتها حضور پیدا میکردند و من بهعنوان کسی که درکنار او بودم، شاهد بودم که چگونه وی لباس نظامی میپوشید و شبانهروز ناراحت بودند که خدایناکرده رزمندگان به پیروزی دست نیابند. در مجلس که حضور داشتند مهمترین مساله آیتا... هاشمی مساله دفاع مقدس بود. من بهعنوان کسی که در کمیسیون دفاع در خدمت آقای دکتر روحانی و شاهد مسائل جنگ با نقاط قوت و ضعف آن بودم در زمانی که حضرت امام تصمیم گرفتند که قطعنامه 598 را بپذیرند من جز کسانی بودم که درجلسه دفتر رئیسجمهور وقت شرکت داشتم و مرحوم حاج احمدآقا پیام امام را آوردند. همه مسئولان در آن جلسه از رئیسجمهور و نخستوزیر تا وزیرخارجه و... در آن جلسه صحبت کردند و گزارش دادند و همه به اتفاق اعلام کردند که راهی جز پذیرش قطعنامه نداریم و در نامهای که حضرت امام به آقایان فرستاده بودند اشاره کردند به استناد گزارشاتی که به من دادند ما چارهای جز پذیرش قطعنامه نداریم. همان زمان مسئولان مختلف از چپ و راست حضور داشتند و به اتفاق این مساله را تائید کردند و گزارش دادند. ما از صبح تا بعد از ظهر در آن جلسه حضور داشتیم و همه این مساله را تائید کردند. حال چگونه است افرادی بگویند که شخص آقای هاشمی امام را وادار به پذیرش قطعنامه کرد. امام شخصیتی داشتند که مشورت میکردند ولی تاثیرناپذیر بودند. اینطور نبود که تحتتاثیر کسی قرار بگیرند و افراد چیزی را به ایشان تحمیل کنند.
آیتا... هاشمی دردوران سازندگی چگونه مدیریت اجرایی کشور را عهدهدار بودند؟
در دوران سازندگی و بعد از جنگ چه در دوران حیات حضرت امام و چه بعد از قطعنامه و چه در دوران ریاستجمهوری ایشان بعد از رحلت حضرت امام، آقای هاشمی بهعنوان رئیسجمهوری که وارث همه ویرانیهای بعد از جنگ بودند باید سازندگی کشور را ادامه میدادند و خسارتهای دوران جنگ را اصلاح و جبران کند. باید گفت انصافا در دو دورهای که آیتا... ریاستجمهوری را برعهده داشتند اگرچه میتوان انتقاداتی را به ایشان وارد کرد و انتقاد به هر دولت و مسئولی هم وارد است ولی در آن دوران سخت آیتا... هاشمی با اقتدار و با موفقیت نسبتا خوبی امور اجرایی کشور را اداره کردند.
سیاست خارجی دولت سازندگی را درطول هشت سال ریاستجمهوری آیتا... هاشمی چگونه ارزیابی میکنید؟
درمورد سیاست خارجی دوران سازندگی باید گفت آقای هاشمی یک چهره موثر در دنیا برای خود ایجاد کردند. امروز در کشورهای مختلف برای آقای هاشمی حساب ویژهای قائل هستند علاوه بر اینکه مسئولیتهای فراوانی درنظام اسلامی داشتند و الان نیز ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را برعهده دارند بهعنوان یک شخصیت کاریزما و موثر و کمنظیر برای ایشان در خارج از کشور اعتبار قائل هستند. من شاهد بودم در برخی از کشورهای همسایه ما روسای آن کشورها ابراز علاقه درخور توجهی به آقای هاشمی میکردند.
شخصیت آیتا... هاشمی را در میان مردم و حوزویان چگونه ارزیابی میکنید؟
آیتا... هاشمی بهعنوان تکیهگاه مردم در قلوب مردم نفوذ دارند. بسیار اندک هستند کسانی که با آیتا... هاشمی ارتباط قلبی نداشته باشند و مخالفین مردمی هاشمی اندک هستند. حتی مخالفین او برای وی شأن خاصی را قائل هستند و تبلیغات سوءیی که علیه هاشمی شده است نتوانسته تاثیرچندانی بر وجهه اجتماعی ایشان داشته باشد. آقای هاشمی اگر کاندیدای پست خاصی شوند رای بسیار بالایی را خواهند داشت. نمونه آن را در سال 92 شاهد بودیم زمانی که آیتا... هاشمی کاندیدا شدند، جناح مقابل احساس کرد رای آقای هاشمی میتواند بسیاری از دستها را رو کند و تبلیغات علیه ایشان را خنثی سازد. حتی با عدم احراز صلاحیتشان از محبوبیت ایشان کاسته نشد. انقلابیون ریشهدار آیتا... را بهعنوان ریشه نظام و تکیهگاه مردم میدانند. در حوزههای علمیه برای آیتا... هاشمی اعتبار فوقالعاده قائل هستند و میبالند که با وی ارتباط داشته باشند. درمجموع باید گفت بعد از مقام معظم رهبری شخصیتی مانند آیتا... هاشمی نداریم. تمامی تلاشهایی که تا به حال علیه آیتا... هاشمی صورت گرفته اگرعلیه شخص دیگری صورت میگرفت بهطور کلی مردم از وی جدا میشدند. مخالفین آقای هاشمی تصور میکنند از این طریق میتوانند به آیتا... هاشمی ضربه وارد کنند ولی هر روز محبوبیت ایشان بیشتر میشود. اینها نشان از این دارد که هاشمی در دلهای مردم نفوذ کرده لذا این تبلیغات تاثیرات منفی برای تبلیغکنندگان دارد. من اعتقاد دارم که آیتا... در هرجا مسئولیت داشته باشند موجب عظمت و حرمت آن مسئولیت میشوند چه در قوه مقننه و چه قوه مجریه و چه در خبرگان و چه در مجمع تشخیص مصلحت نظام باعث عظمت آن پست میشود. هاشمی هرجا باشد کسب افتخار نمیکند بلکه سمت و مسئولیت از مدیریت وی کسب افتخار میکند.
مدیریت آیتا... هاشمی را در خبرگان چگونه ارزیابی میکنید؟
امیدوار هستیم که در مجلس خبرگان آینده نمایندگان خبرگان تاکید کنند و آیتا... هاشمی را مجاب کنند که وی را بار دیگر عهدهدار ریاست خبرگان شوند. هیچکس نمیتواند جای هاشمی را بگیرد. لذا باید واقعبینانه برخورد کرد و کمی از تعصبات جناحی و باندی دور شد و ارزشها و شخصیتها را مورد بازبینی قرار داد.
چرا اقلیت مخالف هاشمی در خبرگان با حضور وی در ریاست خبرگان مخالفت میکنند؟
دلیل مخالفتها کاملا مشخص است. تعداد اندکی بیریشه که سر سفره انقلاب حاضرشدهاند و هزینهای نپرداختهاند و حتی یک روز زندان نرفتهاند و برخی از آنها در دفاع مقدس هم حضور نداشتند با وی مخالفت میکنند. اگر شخصیتهای بزرگی مانند آیتا... هاشمی و افرادی هموزن ایشان حاضر باشند میدانی برای این افراد باقی نمیماند. در جامعه این مساله وجود دارد که انسانهای عاجز نسبت به انسانهای توانمند احساس حسادت میکنند و وجود و شخصیت خودشان را در تخریب آنها میدانند. واقعا احساس شرم میکنم که کسی که شاگرد آقای هاشمی هم نمیشود و یکصدم آقای هاشمی سابقه ندارد به آیتا... توهین میکند و از تریبونی که در اختیار دارد علیه آقای هاشمی استفاده میکند. بار دیگر عرض میکنم آیتا... هاشمی درحال حاضر بالاترین رای را دارند.
پیروزی آقای روحانی تا چه اندازه مدیون آیتا... هاشمی بود؟
یکی از عوامل پیروزی آقای روحانی حمایت آقای هاشمی بود و مردم فهمیدند که آقای روحانی از طرف آیتا... هاشمی و اصلاحطلبهاست این میزان رای را به آقای روحانی دادند.
سیمای آیتا... هاشمی را نزد مقام معظم رهبری چگونه ارزیابی میکنید؟
امام نسبت به آقای هاشمی آن مرتبه از اعتماد را داشت و فرمودند تا هاشمی هست انقلاب هم هست. همچنین مقام معظم رهبری هم اعتماد فوقالعادهای به آقای هاشمی دارند. این دو شخصیت برجسته، شخصیتهای بزرگواری هستند که با یکدیگر بزرگ شدهاند و تمام ابعاد وجودی یکدیگر را میشناسند و قطعا و مسلما نهتنها مقام معظم رهبری که فوق این مسائل هستند هیچکدام ازنزدیکان مقام معظم رهبری هم تحتتاثیر این القائات قرار نمیگیرند. رهبری بهخوبی میدانند اگر قرار باشد در این کشور یک حامی و پشتیبان محکم برای ایشان پیدا شود اولین نفر آقایهاشمی است. اولین نفر کسی است که یک عمر با رهبری زندگی کرده و در سختیها و تلخیها و شیرینیها باهم بودهاند تا آنهایی که ریشهای ندارند ارتباط آقای هاشمی و مقام معظم رهبری تنگاتنگ است همانطور که شاهد بودیم که آقای هاشمی مورد هجمه قرار گرفت و آن مسائل برای او به وجود آمد. مقام معظم رهبری حکم مجدد ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را به آیتا... هاشمی دادند.
