رادیاتور خودرو چیست؟ رادیاتور آب یکی از قطعات مرتبط با موتور خودرو است که وظیفه خنک کنندگی و تعدیل دمای موتور ناشی از احتراق آن را بر عهده دارد.
رادیاتور در خودرو نقش کلیدی دارد. با انجام عمل احتراق در داخل موتور، علاوه بر اینکه پیستونها به حرکت درمیآیند، حرارت زیادی هم تولید شده که با گردش یک مایع خنککننده (که میتواند فقط آب باشد) این حرارت از موتور خارج و در رادیاتور خودرو به بیرون انتقال مییابد. در واقع خنک کردن موتور کار اصلی رادیاتور است.
رادیاتورهای فعلی از جنس آلومنیوم هستند تا به بهترین شکل حرارت را پس بزنند و ساختاری مشبک گونه دارند. آب گرم از طریق کانالهایی که بر روی آنها تعبیه شده با محیط اطراف در تماس است و به واسطه پروانهای که هوای درون کانالهای رادیاتور را مکش میکند، خنک میشود.
اگر علاقه مند هستید بدانید معنی رادیاتورماشین به انگلیسی چیست باید بدانید کلمات Car radiator بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد.
نحوه عملکرد رادیاتور ماشین چگونه است؟
رادیاتور از مجموعهای از لولههای مارپیچی تشکیل شده که اطراف آن به وسیله پرههای موسوم به فین به صورت عمودی و افقی پوشانده شده است. علت وجود این صفحات افقی و عمودی این است که با وجود این صفحات مساحت موجود برای انتقال و تبادل حرارت افزایش یافته و عملیات خنکسازی بهتر انجام میشود.
در اکثر رادیاتورها یک مخزن اضافی برای کنترل میزان سطح مایع خنک کننده رادیاتور تعبیه شده است که در صورت افزایش بیرویه دمای موتور و بالا رفتن فشار در رادیاتور، آب اضافی به داخل این مخزن پس زده میشود و با کاهش سطح مایع خنک کننده داخل رادیاتور آب مورد نیاز از طریق این مخزن تامین میشود. (پایین رفتن آب در رادیاتور مانند پیستون یک سرنگ عمل میکند و با ایجاد مکش کمبود آب را از طریق مخزن جبران میکند.)
رادیاتور خودرو از چه اجزایی تشکیل شدهاست؟
رادیاتور خودرو سیستم پیچیدهای ندارد و اجزای تشکیل دهنده آن، شامل چند بخش میشود که در ادامه به بررسی آنها خواهیم پرداخت:
۱–شبکه رادیاتور
قسمت اصلی رادیاتور، شبکه آن است. در قسمت پشت و جلوی شبکه رادیاتور، دو فن قرار دارد که هوا را از میان شبکهها عبور داده و موجب خنک شدن آب رادیاتور میشوند. آب گرمی که از موتور وارد رادیاتور میشود، به واسطه پروانه رادیاتور یا همین دو فن، خنک شده، به محفظه پایین رادیاتور منتقل و دوباره در جریان سیستم خنک کننده قرار میگیرد.
۲–محفظه پایین رادیاتور
این قسمت محل جمع شدن آب سرد شده داخل رادیاتور است. آب سرد بهدلیل وزن بیشتری که دارد، در این محفظه جمع شده و در نهایت به لوله انتقال آب به موتور هدایت میشود.
۳–لوله انتقال آب از رادیاتور به موتور
لوله انتقال آب از رادیاتور به موتور، در پایینترین قسمت رادیاتور قرار دارد. این لوله آب سرد را در جریان خنک کردن موتور و سیلندر هدایت خواهد کرد.
۴–لوله انتقال آب از موتور به رادیاتور
آب گرمی که تمام حرارت موتور و سیلندرها را به خود گرفته باید به رادیاتور بازگردد. پس، این آب گرم، از طریق لوله انتقال آب از موتور به رادیاتور، به محفظه رادیاتور منتقل میشود.
رادیاتور ماشین را هر چند وقت یکبار باید چک کرد ؟
رادیاتور ماشین را باید هر ماه چک کنید . اگر رادیات خودرو شما آب کم میکند امکان دارد آسیب یا خرابی در این سیستم وجود داشته باشد .
بدون شک دردسر بسیار زیادی را برای شما ایجاد خواهد کرد پس بهتر است هر ماه یکبار به مکانیک مراجعه کرده و بگذارید کامل رادیات را چک کند .در این صورت خیالتان راحت خواهد بود .
چه زمانی و به چه دلیل رادیات خراب شده و باید تعویض گردد ؟
وقتی که رادیاتور ماشین سوراخ باشد , رسوب بسیار زیادی داخل آن را گرفته باشد , کندگی در بدنه آن ایجاد شود یا بدتر از آن , پرههای شکسته یا کاملا خوابیده باشد , در این صورت باید رادیات را تعویض کنید ، از آنجاییکه اختلال در عملکرد این بخش بسیار خطرآفرین است بهتر است قبل از هر اتفاقی با کمک بررسی و سرویس دوره ای خودرو این علائم را تشخیص دهیم و جلوی عواقب آن را بگیریم.
رادیاتور ماشین در کجا قرار دارد:
رادیاتور آب خودرو در دو حالت افقی و عمودی میتواند در خودرو بخش جلویی کاپوت خودرو نصب شود. بصورتی که با باز کردن کاپوت دقیقا پشت سینی جلو میتوانید مخزن بالایی رادیاتور آب ماشین را مشاهده کنید. در نوع عمودی آب گرم وارد مخزن بالایی شده و از آنجا توسط لوله های رابط به مخزن پایینی و از آنجا به موتور باز میگردد.
در نوع افقی، آب گرم به صورت عرضی وارد مخزن رادیاتور میشود و بعد از عبور از لوله ها به صورت افقی از رادیاتور خارج و وارد موتور میشود.
علائم گرفتگی رادیاتور ماشین:
_ روشن شدن چراغ هشدار خودرو
_ کم شدن آب رادیاتور خودرو
_ خارج شدن آب از رادیاتور
_ کارکردن غیرطبیعی خودرو
_ خارج شدن بخار از رادیاتور
_ بالا رفتن دمای آب
_ بالا رفتن درجه آمپر آب
وجود مشکل در رادیاتور، موجب سوختن موتور میشود.
استفاده از رادیاتور های ارزان قیمت چه تبعاتی دارد؟
رادیاتور های با قیمت پایین و بی کیفیت درصد خلوص آلمینیوم کمتری دارد و همین امر سبب می شود:
_ حرارت به درستی از رادیاتور خارج نشود و خودرو داع کند
_ طول عمر رادیاتور کاهش یابد
_ لوله ها دچار زنگ زدگی شود.
_ رادیاتور نشتی پیدا کند.
قیمت رادیاتور با توجه به شرکت سازنده و نوع خودرو کاملا متفاوت است. هنگام خرید این وسیله برای خودروی سواری خود، قبل از خرید به جنس، کیفیت و نهایتا قیمت آن توجه لازم را داشته باشید.
رسوب زدایی رادیاتور ماشین
چیزی که باعث رسوب گرفتن رادیاتور ماشین می شود، رسوبات آب است که بر اثر مرور زمان در رادیاتور نشسته و ضخیم و مشکل ساز می شوند. در صورتی که رادیاتور رسوب زیادی گرفته باشد، عملکرد آن در خنک سازی موتور کاهش یافته و عملیات خنک سازی با ضعف همراه خواهد شد. از این جهت لازم است که به موقع نسبت به انجام عملیات رسوب زدایی رادیاتور ماشین اقدام کرده و با رفع رسوبات، قدرت خنک سازی آن را بازگردانید.
در ادامه به تعدادی از روشهای شستشو و تمیز کردن رادیاتور با استفاده از محلولها و مواد طبیعی میپردازیم.
شستشوی رادیاتور ماشین با نوشابه
برای انجام این روش مقداری نوشابه را داخل آب سیستم خنک کننده ریخته و سپس موتور خودرو را روشن کنید. اجازه دهید که خودرو به صورت درجا کار کرده و موتور آن روشن باشد. به این شکل نوشابه اضافه شده، داخل رادیاتور ماشین رفته و عملیات رسوب زدایی انجام میپذیرد.
در نهایت پس از گذشت چیزی بین ۱۵ تا ۲۰ دقیقه، ظرفی زیر رادیاتور قرار داده و پیچ زیرین آن را باز کنید. اجازه دهید که آب رادیاتور به طور کامل خارج شود. در همین حین، مقداری آب تمیز وارد کنید تا در این چرخه قرار گرفته و رادیاتور از نوشابه، تمیز و عاری شود. سپس خودرو را خاموش کرده و اجازه دهید تا آب داخل رادیاتور به طور کلی خارج شود.
پس از آن پیچ رادیاتور را بسته و دوباره آب تمیز داخل سیستم خنک کننده بریزید و بگذارید موتور مانند مرتبه قبلی باز درجا کار کند. سپس دوباره پیچ رادیاتور را باز کرده و بگذارید آب داخل آن خارج شود.
رسوب زدایی رادیاتور ماشین با جوش شیرین
در این مرحله به جای به کار بردن نوشابه، به سراغ محلول جوش شیرین و آب می رویم. این محلول نیز درست مانند نوشابه و حتی بهتر از آن عمل کرده و خوبی رسوبات نشسته در رادیاتور ماشین را شسته و بیرون خواهد آورد.
شستشوی رادیاتور ماشین با سرکه
این روش به مراتب ضعیف تر بوده و تنها در صورتی که می دانید رادیاتور خودروی شما چندان رسوب قوی و ضخیمی به خود نگرفته است، باید از روش رسوب زدایی به وسیله سرکه استفاده نمایید. سرکه به اندازه جوش شیرین یا نوشابه کارایی نداشته و قادر به تمیز کردن رسوبات قوی و ضخیم نیست. از این روی لازم است که تنها برای شستشوی سطحی از سرکه در رادیاتور خودرو استفاده کنید.
رسوب زدایی رادیاتور با محلول شستشوی رادیاتور ماشین
برای تمیز کردن رادیاتور میتوانید از محلول شستشوی مخصوص این کار استفاده کنید. این محلولهای کارخانهای عملکرد خوبی دارند و در صورتی که مایل به استفاده از محلولهای خانگی نیستید، میتوانید از این محلولهای شستشو برای رسوب گیری رادیاتور خودروی خود، بهرهمند شوید.
نکته: توجه داشته باشید که ماندن مواد رسوب زدا داخل رادیاتور و سیستم خنک کننده ماشین، میتواند به مرور زمان موجب خوردگیهایی در بدنه رادیاتور شده و به سوراخ شدن (هر چند ریز) رادیاتور منجر شود. به این صورت باید انتظار نشتی از رادیاتور را داشته باشیم. به همین دلیل است که توصیه میشود پس از استفاده از مواد شستشوی رادیاتور، چندین مرتبه چرخش آب را مد نظر داشته باشید.
تست سلامت رادیاتور ماشین:
بسیاری از مراکز تعمیراتی برای اطمینان از سلامت رادیاتور ماشین تست های مختلفی را انجام میدهند و از این طریق میتوانند نسبت به سلامت این قطعه پی ببرند. برای “تست رادیاتور ماشین” و اطمینان از سلامت دستورالعمل زیر را انجام دهید:
خودرو را روشن کرده و ۱۰ دقیقه موتور را در دور ۳۰۰۰ نگه دارید. در این مدت زمان توجه داشته باشید که آمپر آب تا کجا بالا میرود. بعد از آن، پدال گاز را رها کنید تا دور موتور به حالت نرمال و زیر ۱۰۰۰ برسد.
سپس به آمپر آب توجه کنید و میزان بالا رفتن آن را به دقت زیر نظر بگیرید. اگر بعد از ۳ دقیقه دمای آب به حالت نرمال برسد نشان میدهد که رادیاتور خودرو شما سالم است در غیر این صورت باید آن را تعویض کنید.
نکات مهم هنگام انتخاب و خرید رادیاتور آب
نوع رادیاتور
اولین نکته در خصوص خرید رادیاتور آب خودرو مربوط به نوع آن می شود، در این خصوص شما باید بدانید که ما در بازار با دو نوع رادیاتور مواجه هستیم، یک مدل به صورت عمودی بوده که آب داغ شده توسط موتور از قسمت بالای آن وارد و سپس از قسمت پایینش خارج می شود.
نوع دوم رادیاتور افقی یا عرضی است که آب داغ از یکسو به آن وارد شده و از سوی دیگر خارج و مجددا به چرخه گردش به دور موتور برای جذب حرارت ناشی از روشن بودن آن توسط واترپمپ ارسال می شود.
تناسب با مدل خودرو
نکته دوم برای انتخاب رادیاتور آب توجه به تناسب آن با نوع و مدل خودروی شما است، در این زمینه خیلی لازم نیست که شما به عنوان شخص خریدار کار خاصی را ترتیب دهید.
تنها کافی است به هنگام مراجعه به یدکی فروشی ها و یا خرید اینترنتی به دنبال انتخاب رادیاتور آبی باشید که برای خودروی شما با هر برندی که می باشد، تولید شده است.
گنجایش مخزن
فاکتور مهم بعدی جهت انتخاب و خرید رادیاتور آب مربوط به گنجایش مخزن آن می شود. البته این مورد نیز ارتباط تنگاتنگی با مدل خودروی شما و همچنین فضایی که در قسمت جلوبندی خودرو برای آن از سوی تولید کننده تعبیه شده است، دارد.
با این وجود اصولاً بهتر است با در نظر داشتن توان خودروی خود اقدام به خرید یک رادیاتور یا گنجایش مخزن کم و یا زیاد جهت راحتی هر چه بیشتر خود کنید.
تعداد لوله رادیاتور
یک امر کاملا طبیعی است اگر به هنگام خرید رادیاتور آبی ماشینتان به تعداد لوله های آن توجه داشته باشید. در این خصوص همچون خرید یک رادیاتور دیواری برای محل کار و یا زندگی خود عمل کرده و سعی کنید تا جای امکان به سراغ خرید محصولاتی بروید که از تعداد بیشتری لوله در ساختار خود برخوردار هستند.
اینطوری آب داغ شده توسط موتور فضای بیشتری برای چرخیدن در رادیاتور دارد و با دمای کمتری آماده ارسال مجدد به حوالی پیشرانه خودرو شما می شود.
شیر تخلیه
همانطور که از نام این قطعه نیز مشخص است، شیری است جهت تخلیه کردن آب موجود در مخزن رادیاتور؛ بهتر است هر از چند گاهی مایع خنکسازی موتورتان را تخلیه و آن را مجددا از دریچه مخصوص خودش پر نمایید، با اینکار سلامت موتورتان بیش از پیش تضمین می شود.
چگونه از رادیاتور ماشین مراقبت کنیم؟
مراقبت از رادیاتور یعنی مراقبت و چک کردن اجزاء آن. با این توصف موظف هستید که بهصورت دورهای تمام اجزاء را چک کنید و رادیاتور و دیگر قسمتهای ماشین را به حال خود رها نکنید. در ادامه لیست راهکارهای مراقبت از رادیاتور ماشین را آوردهایم:
_ استفاده از ضد یخ برای مقابله با یخزدگی در فصلها یا مناطق سرد
_ چک کردن سلامت ترموستات با اطمینان از حساسیت آن در برابر تغییرات دمایی
_ اطمینان از سلامت درب رادیاتور و چککردن فنر و واشرهای آن
_ تخلیه و همچنین پرکردن استاندارد مایع خنککننده برمبنای دستورالعمل مربوط به ماشین
_ چک کردن فن و اطمینان از چرخش راحت و عدم شکستگی آن
_ اقدام به گرفتن تست فشار برای اطمینان از عدم وجود نشتی در رادیاتور، پمپ آب و لولهها
_ قرار ندادن ماشین در محیطهای بسیار گرم در تابستان
_ تنظیم دمای سیستم خنککننده موتور
_ بازدید دورهای از سطح مایع خنککننده
توجه به این موارد است که میتواند باعث عمر طولانیمدت رادیاتور خودروی شما شود، عدم رعایت اصول اولیۀ رسیدگی به رادیاتور نهتنها باعث خرابی این عضو مهم خواهد شد، بلکه آسیب به دیگر قسمتها و هزینههای اضافی را برایتان به همراه خواهد داشت.
بهترین آب رادیاتور ماشین کدام است؟
میدانید که بهترین آب رادیاتور خودرو و بهترین مارک آب رادیاتور با آب لولهکشی شهری تفاوتهایی دارد. آب لولهکشی هرگز نمیتواند بهترین آب برای رادیاتور ماشین شما باشد، چرا که رسوبات زیادی دارد. با گذشت زمان، این رسوبات در سیستم تهنشین میشوند و مشکلاتی را به وجود خواهند آورد.
بهترین آب رادیاتور ماشین ترکیبی از آب مقطر یا آب خالص، و مایع ضد یخ و ضد جوش است. عدم وجود املاح در آب مقطر، آن را به بهترین آب رادیاتور خودرو تبدیل میکند. اضافه کردن مایع ضد یخ و ضد جوش به آب مقطر نیز آخرین مرحله در فرمول ساخت آب رادیاتور برای به دست آوردن بهترین آب رادیاتور ماشین است. این مایع دمای جوش انواع آب رادیاتور را افزایش، و دمای انجماد بهترین آب رادیاتور ماشین را کاهش میدهد. علاوه بر این، مایع ضد یخ خاصیت ضد زنگ دارد، و به افزایش عمر موتور ماشین و خود ماشین کمک میکند.
کافیست هنگام خرید آب رادیاتور و پیدا کردن بهترین مارک آب رادیاتور این نکات و مواد تشکیل دهنده آب رادیاتور را به یاد داشته باشید، تا بتوانید بهترین آب برای رادیاتور ماشین را انتخاب کنید.
دلایل کم شدن آب رادیاتور و راه برطرف کردن آن:
برای دانستن این که چه هنگامی رادیاتور دچار کم شدن آب می شود کافی است به چراغ هشدار دما در داشبورد خودرو نگاه کنید که روشن می شود. و یا این که دست خود را بر روی بالای داشبورد خودرو بزنید و اگر حرارت زیادی را احساس کردید می تواند نشانه خرابی رادیاتور و سیستم خنک کننده باشد که باید بلافاصله مورد بررسی قرار گیرد.
خرابی واتر پمپ :واترپمپ سبب انتقال سریع تر آب برای فرایند خنک سازی می شود در صورت خرابی این قطعه، آب رادیاتور به هدر می رود و نتیجه آن کم شدن آب آن است.
خوردگی و زنگ زدگی رادیاتور:می توان مهم ترین دلیل کم شدن آب رادیاتور را در خوردگی و زنگ زدگی بدنه رادیاتور دانست.
نشتی اتصالات :هر گونه نشتی در اتصالات که به علت پارگی و خوردگی و ….. ایجاد شده باشد سبب کم شدن آب رادیاتور می شود.
ضعف کارکرد رادیاتور:برخی از اوقات ضعف کارکرد خود رادیاتور در خنک سازی موتور و قطعات وابسته، سبب کم شدن میزان آب آن می شود.
قمقمه خراب:اگر قمقمه رادیاتور خراب شود، می تواند سبب کم شدن آب رادیاتور شود.
ترک خوردگی سیلندر:ممکن است سیلندر دچار ترک خوردگی شود که سبب نشتی آب رادیاتور می شود و کم شدن آن نتیجه همین علت است.
خرابی ترموستات:اگر ترموستات رادیاتور خراب شود سبب بالا رفتن دمای موتور شده و از این رو فشار بسیار زیادی به رادیاتور وارد می شود که خود سبب کم شدن آب آن می شود.
توصیه پایانی:
_ رادیاتور و قطعات آن نقش بزرگی را در خنک کردن موتور خودرو بازی میکنند، بنابراین لازم است به محض رویت عدم کارکرد صحیح این سیستم، به سرعت نسبت به بررسی و تست درب رادیاتور و این سیستم اقدام نمایید.
_ برای افزایش عمر رادیاتور بهتر است که پس از هر ۳۰ هزار کیلومتر، خنک کننده درون رادیاتور تخلیه و با خنک کننده جدید پر شود.
_ در زمان پر کردن دقت شود که هیچ گونه آشغالی به درون رادیاتور راه پیدا نکند، چرا که میتواند همین مسئله دلیل اختناق در داخل لولههای رادیاتور باشد.
_ در صورت مشاهده داغ کردن خیلی سریع خودرو، حتماً رادیاتور را در تعمیرگاه معتبر بررسی کنید تا مطمئن شوید که خنک کننده کافی در آن وجود دارد.
_ در صورتی که مایع خنک کننده نبود از خودرو استفاده نکنید تا مشکل رفع شود.
