۲۹ مهرماه امسال بود که وزیر صنعت، معدن و تجارت در جلسه مشترک با نمایندگان مجلس شورای اسلامی با تاکید بر ضرورت افزایش کیفیت تولیدات خودرویی کشور، گفت: باید شرایط برای عبور از انحصار دو شرکت بزرگ خودروسازی و افزایش تولیدات با هدف رقابتپذیری محصولات خودرویی در سطح بازار فراهم شود.
علیرضا رزمحسینی، افزود: اولویت نخست وزارتخانه، حمایت ویژه واحدهای توانمند و افزایش تولیدات رقابتی در حوزه خودرو کشور است و تقویت شرکتهایی که توانمندی لازم در این عرصه را دارند در دستور کار است تا بتوان انحصار موجود را از بین برد.
بهتازگی نیز وزیر صنعت با تاکید بر اینکه باید رقبای جدید در حوزه خودروسازی وارد شوند، گفت: بخش خصوصی باید تقویت شود.
در این خصوص، امیرحسن کاکایی استاد دانشگاه در گفتوگو با خبرنگار پرشین خودرو، اظهار داشت: همواره از ایجاد قطب سوم خودروسازی یا تسهیل واردات به عنوان گزینههایی برای رفع انحصار در خودروسازی کشور یاد میشود.
به گفته وی، قطب سوم یک عبارت متناقض است، به نحوی که مطرحکنندگان این موضوع درتلاشند در مقابل دو خودروسازی بزرگ کشور یک خودروساز بزرگ خصوصی درست کنند.
کاکایی ادامهداد: پرسش اینجاست آیا باید این خودروساز سوم را دولت درست کند؟ که در این صورت با موضوع خصوصی بودن در تناقض است، از طرفی فراموش نکنیم علاوه بر ایرانخودرو و سایپا ۲۸ خودروساز کوچک و متوسط خصوصی نیز در کشور وجود دارند که برخی از آنها نظیر کرمانموتور و گروه بهمن با تفکر قطب سوم خودروسازی در زمان خود به وجود آمدند.
وی اظهار داشت: بر این اساس در گذشته ۲۸ تلاش با همین دیدگاه انجام شده بود، اما آنچه در عمل اتفاق افتاد جلوی رقابت در این صنعت گرفته شد.
این کارشناس صنعت خودرو تاکید کرد: تجربه نشان داده با تعدد خودروسازی نمیتوان رقابت به وجود آورد، بلکه فقط خودروسازان کوتوله را توسعه خواهیم داد که قابلیت رقابت در سطح داخلی و بینالمللی ندارند.
وی، در این زمینه به برخی تجارب جهانی اشاره کرد و گفت: در کشوری نظیر چین که خودروسازان متعددی در آن مشغول به فعالیت هستند، سالیانه بیش از ۳۰ میلیون دستگاه خودرو تولید میشود که هم در این بازار بزرگ مصرف شده و هم به سایر کشورها صادرات میشود؛ بازار خودرویی که همه بزرگان دنیا در آن به سرمایهگذاری پرداختهاند.
کاکایی اضافه کرد: در مقابل، کشوری نظیر کرهجنوبی وجود دارد که فقط شرکت هیوندایی آن هم با دو برند کیا و هیوندایی را دارد و خودروهای بسیار باکیفیت تولید میکند که نه تنها در بازار داخلی خود مصرف میشود، بلکه بخشی از بازارهای بزرگ جهان را تسخیر کردهاند.
استاد گروه مهندسی خودروی دانشگاه علم و صنعت یادآور شد: فراموش نکنیم دو خودروساز بزرگ کشور از نظر بینالمللی در اصل سه خودروساز هستند و در سالهای گذشته، پارسخودرو به عنوان قطب سوم خودروسازی کشور مطرح بود اما در رقابت با ایرانخودرو و سایپا به حاشیه رفت.
چه کنیم رقابت شکل بگیرد؟
وی در ادامه با طرح این پرسش که "حال چه کنیم رقابت شکل بگیرد"، خاطرنشانکرد: در جهان، صنعت خودروسازی به سمت انحصار اما بازارها به سمت رقابت پیش میرود، در این میان واردات خودرو میتواند در سر و شکل گرفتن یک فضای رقابتی کمکحال باشد، اما در همه کشورها آن را با مکانیسم تعرفه کنترل میکنند.
کاکایی افزود: تعرفه، مکانیسمی برای جبران عدم توازن بین تولید و تجارت در داخل با خارج از کشور است تا خودروها در یک رقابت برابر قرار بگیرند.
وی اظهار داشت: آنچه مسلم است مکانیسم تعرفه در کشور ما از تولید داخل حمایت نکرده، بلکه در حقیقت از یک مونتاژ حداقلی حمایت کرده است، دلیل آن وجود ۲۸ خودروساز خصوصی است که هر یک قرار بود به قطب سوم تبدیل شوند، اما هیچیک از آنها بیش از ۲۰ درصد داخلیسازی در محصولات خود ندارند.
این استاد دانشگاه، در ادامه به قانون "رفع موانع تولید" و "بهبود فضای کسبوکار" اشاره کرد و گفت: در کشوری زندگی میکنیم که فضای کسبوکار، مناسب توسعه و کارآفرینی نیست و قوانین یاد شده به درستی اجرا نمیشوند، بلکه دولتها با تعرفهآفرینی به دنبال جبران کمبودها هستند؛ بر این اساس رقابتی شدن و رقابتپذیر شدن با چالشهای جدی قانونی مواجه است.
تحریمهای اقتصادی
وی، در ادامه به تحریمهای ظالمانه علیه کشورمان اشاره کرد و افزود: امروز در میانه یک جنگ تمامعیار اقتصادی به سر میبریم و همه خودروسازان و قطعهسازان داخلی با دشواریهای زیادی مواجهاند.
کاکایی گفت: اگر امروز واردات خودرو انجام نمیشود، نه به خاطر حمایت از خودروسازان داخلی، بلکه به این دلیل است که ارز نداریم.
وی خاطرنشانکرد: در شرایط فعلی جنگ اقتصادی، باید روی بقای صنعت خودروسازی تمرکز کنیم و رقابتپذیری یک نگاه غلط در شرایط کنونی است.
این استاد دانشگاه ادامهداد: اکنون ایرانخودرو و سایپا بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومان زیان رسمی دارند و ۲۸ خودروساز دیگر تقریباً تعطیلند، طبیعی است در این میان برخی هم به دنبال وارد کردن پورشه، بی.ام.و و دیگر خودروهای خارجی باشند و در چنین شرایطی صحبت از رقابت موضوعیت ندارد.
وی ادامه داد: اکنون باید به این فکر باشیم که در شرایط کنونی جنگ اقتصادی، چگونه با همین افراد و امکانات بهترین تولید را انجام دهیم، بهعبارتی بهبود کیفیت و افزایش تیراژ چارهساز بوده، اما ایجاد تنوع در شرایط فعلی غلط است.
کاکایی، به آشفته بازار فعلی خودرو در کشور اشاره کرد و گفت: امروز مردم خودرو با قیمت مناسب میخواهند و عمده گلایهها این است که خودرو به دست مصرفکننده واقعی نمیرسد، اما اگر بخواهیم سرمایهها را در بخش تنوع خرج کنیم، خودروسازان در سرمایهگذاری برای تیراژ و کیفیت کم خواهند آورد.
بررسی آمارهای رسمی منتشره وزارت صنعت، معدن و تجارت حاکی از تولید ۵۴۲ هزار و ۶۰۰ دستگاه خودروی سواری از ابتدای امسال تا پایان آبانماه است. آماری که در مقایسه با مدت مشابه پارسال رشد ۲۱.۳ درصدی نشان میدهد.
در این مدت ۵۲ هزار و ۸۲۸ دستگاه وانت از سوی خودروسازان داخلی تولید شد که در همسنجی با پارسال رشد ۲۰.۴ درصدی داشته است.
تولید اتوبوس، مینیبوس و ون، اما در این مدت کاهشی بود و با ثبت افت ۶.۱ درصدی به یک هزار و ۱۸۸ دستگاه رسید.
