سال 82 بود که با وقوع زلزله بم، بنای 2500 ساله ارگ بم فرو ریخت. با اینکه این بنای تاریخی از کمی قبل تر در سطح جهانی مورد توجه قرار گرفته بود و به ثبت جهانی رسیده بود، اما زلزله بم فاجعهای بزرگ و تاریخی را برای بمیها رقم زد. از این رو مسئولان به این نتیجه رسیدند که خیلی زود عملیات بازسازی و ترمیم ارگ بم را شروع کنند. با تمام انگیزهای مسئولان برای بازسازی این بنای تاریخی داشتند اما شروع عملیات بازسازی 5 سال طول کشید و بالاخره در سال 87 عملیات بازسازی ارگ بم به صورت جدی کلید خورد. از زلزله بم تاکنون 13 سال میگذرد و هنوز عملیات بازسازی این بنای تاریخی به پایان نرسیده است. درحالی که مسئولان استانی و میراث فرهنگی دلیل اصلی توقفهای مکرر پروژه را کمبود منابع مالی و عدم پرداخت به موقع حقوق کارگران میدانند که چهار کشور خارجی هم به کمک آنها آمدهاند تا این بنای تاریخی به سرعت ترمیم شود. با اینکه از سراسر دنیا برای ترمیم این بنا کمک میرسد اما انگار بازهم کار بازسازی ارگ بم تمامی ندارد.
سهم کشورهای خارجی ناچیز بود؟
با اینکه کشورهای ایتالیا، فرانسه، آلمان و ژاپن با اشتفاده از دانش و تجهیزات به کمک مسئولان ایرانی برای ترمیم ارگ بم آمدهاند، اما مسئولان نه تنها بعد از گذشت 13 سال نتوانستهاند این بنای تاریخی را ترمیم کنند، بلکه کمک این کشورها را هم کم و ناچیز میدانند.
افشین ابراهیمی، مدیر پایگاه میراث جهانی بم با بیان اینکه تاکنون حصار پیرامونی، حصار دوم و سوم، بخشی از حاکم نشین و حصار آن، بازار، تکیه، سربازخانه، بخشی از اصطبل، تعدادی از خانه های اعیانی، مسجد پیامبر (ص)، خانه سیستانی و مسجد جامع در داخل ارگ بم و همچنین قسمت هایی از بیرون ارگ مرمت شده است، میگوید: با اینکه کشورهای خارجی برای بازسازی ارگ بم با مسئولان استانی همکاری میکردند اما مشارکت کشورهای ایتالیا، فرانسه، آلمان و ژاپن در حد فنی، پژوهشی و آموزشی در روند عملیات مرمت بوده است. به طوری که اگر بخواهیم با درصد بیان کنیم، سهم خودمان در عملیات بازسازی 99 درصد و سهم کشورهای خارجی کمتر از یک درصد است.
بهانههای 13 ساله مسئولان تمامی ندارد
مسئولان استانی درحالی ادعا دارند که همکاری کشورهای خارجی ناچیز است که حدود 13 سال از وقوع زلزله بم میگذرد. اگر بخواهیم روند تخصیص اعتبارات را هم به صورت قطره چکانی تصور کنیم، بازهم باید بعد از این همه سال بازسازی ارگ بم تمام میشد.
ارگ بم بزرگترین سازه خشتی جهان است که در نزدیکی شهر بم و جنوب شرقی ایران قرار دارد. بعد از زلزله بم، یونسکو از کشورهایی که سابقه بازسازی آثار باستانی را داشتند، خواست تا برای بازسازی ارگ بم به کمک ایران بشتابند و از این رو چهار کشور خارجی به ایران آمدند تا با در اختیار قرار دادن تجهیزات و دانش خود، به عملیات بازسازی ارگ بم سرعت ببخشند. این بنای تاریخی ۲۵۰۰ ساله به عنوان بزرگترین بنای خشت و گلی جهان در تیرماه 1383 در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده که مسئولان استانی بعد از 13 سال هنوز نتوانستهاند آن را ترمیم کنند تا زمینه ورود گردشگران را از سراسر جهان به سمت استان کرمان فراهم کنند.
